Watu Walioishi wakati Mmoja na Darwin
Katika historia ya binadamu, mawazo mengi yameweza kujitokeza ambayo yamewakilisha mabadiliko kutoka katika imani kuu za jamii. Wakati mwingine, mitazamo hii mipya imekuwa sahihi na ina manufaa kwa maendeleo ya jamii na ukuaji mzuri wa hekima na maarifa. Fikiria, kwa mfano, maendeleo yaliyopatikana katika tiba. Madaktari walidhani kwamba kuwepo kwa vimelea ilikuwa ni kama ndoto za mchana, na waliendelea kwa kutokujua kuwaambukiza wagonjwa wao kwa sababu ya mikono yao isiyooshwa.1 Kwa kweli, maendeleo mengi yenye manufaa yamefanywa katika nyanja nyingi za uchunguzi, kutoka kwenye usafiri hadi ujenzi wa barabara, kutoka mawasiliano hadi kompyuta.
Kwa upande mwingine,yapo mawazo mengine mapya pia ambayo yameletwa kwa binadamu ambayo yamekuwa mabaya, yenye madhara, na hata kuharibu maendeleo ya binadamu na ustawi. Hii imekuwa hali ya dini mbalimbali potofu—kama zile zinazoshinikiza kutokomeza wale wanaokataa (kwa mfano, ISIS), au zile zilizofanya dhabihu za watoto (ambazo zinashutumiwa vikali na Mungu wa Biblia kama uchafu—Yeremia 32:35), au zile ambazo zimeendeleza utofauti wa tabaka/migawanyo ya jamii (kwa mfano, Uhinduisma). Na fikiria kuhusu nadhalia za kiuchumi ambazo zimesababisha shida zisizoelezeka, mateso, na hata vita vya dunia katika maisha ya mamilioni ya watu ambao wamekufa kwa udhalimu wao, ikiwa ni pamoja na ukomunisti, ujamaa, na ufasisti.
Lakini je, kuhusu mageuzi ya Darwin? Je, fundisho la mageuzi ya kipagani limekuwa na athari nzuri kwa jamii? Je, watu wamepata manufaa, kuinuliwa, na kustawi kwa fundisho la mageuzi? Je, mageuzi yamehimiza kugunduliwa kwa chanjo mpya, mbinu bora za upasuaji, au maendeleo katika teknolojia? Ukweli ni kwamba mageuzi yanaweza kuhesabiwa kama moja ya imani za kishetani ambazo zimepunguza hadhi ya binadamu na kuzuia maendeleo ya uchunguzi wa kisayansi. Kama dini zote potofu, dini ya upotoshaji ya mageuzi imeacha athari mbaya na chafu nyuma yake.2 Hata mfuasi wa mageuzi wa mpagani kama Richard Dawkins alikiri: “Hisia zangu mwenyewe ni kwamba jamii ya binadamu inayotegemea nadharia ya nasaba halisi ya kila mtu itakuwa jamii mbaya sana ya kuishi.”3
Ni vigumu kuamini kwamba mawazo haya ya kijinga, ya kupinga ukweli, ya uwongo yanaweza kupiga hatua kubwa, kabisa, yakichukua nafasi kubwa katika akili za binadamu, yakitawala jamii ya kisayansi, yakishinda kabisa mifumo ya shule za umma za mataifa yote, na kuenea kwa sehemu kubwa katika jamii,ikiwa ni pamoja na tasnia ya burudani. Hata hivyo, pia ni kweli kwamba watu wengi waaminifu, waliotafiti, na wenye busara wanaendelea kushikilia ukweli kiasi cha kwamba hawavunjiki moyo wala kuathiriwa na propaganda ya upendeleo wa pande zote. Kwa kweli, hata wakati Darwin alipochapisha The Origin of Species mwaka 1859, wakati wengine katika jamii ya kisayansi na ya kimabavu walipotoa nadharia zilizoshinikiza mtazamo wa kibiblia kuhusu asili ya binadamu na wanyama,4 wanasayansi wengi maarufu na wenye ujuzi wa Uingereza walijikuta wakilazimika kuonesha wasiwasi wao kuhusu nadharia ya Darwin. Wakiwa wanatamani uchunguzi 5 wa kisayansi bila vikwazo, walikuwa na wasiwasi kuhusu nadharia zisizo na uthibitisho zinazopingana na imani ya kibiashara kuhusu Biblia. Wakati wanasayansi wengine walipoukataa ufunuo wa kimungu na kwa kweli kukubaliana na mitazamo ya kipagani, wanasayansi wengine hawakuona upinzani kati ya sayansi na tafsiri sahihi ya Biblia. Kwa kweli, mwaka 1863—miaka minne baada ya nadharia ya Darwin kuchapishwa—zaidi ya wanasayansi, madaktari, na wasomi 700 wenye vyeti vya juu walijitolea majina yao kwa tangazo lililoonesha imani yao ya pamoja kwamba sayansi ya kweli haiwezi na haitapingana na Biblia. Hii inasomeka:
Sisi, wanafunzi wa sayansi za asili, tunataka kuonesha masikitiko yetu ya dhati, kwamba utafiti wa ukweli wa kisayansi unavurugwa na baadhi ya watu katika nyakati zetu kwa kuleta shaka kuhusu Ukweli na Uhalali wa Maandiko Matakatifu. Tunaamini kuwa haiwezekani kwa Neno la Mungu, kama lilivyoandikwa katika kitabu cha asili, na Neno la Mungu lililoandikwa katika Maandiko Matakatifu, kupingana na kila mmoja, ingawa yanaweza kuonekana kutofautiana. Hatusahau kwamba Sayansi ya Kimwili haijakamilika, bali ipo katika hali ya maendeleo, na kwamba kwa sasa akili zetu zilizozuiliwa zinatufanya tuweze kuona kwa namna ya kificho; na tunaamini kwa ujasiri, kuwa wakati utafika ambapo maandiko hayo mawili yataonekana kupatana katika kila kipengele. Hatuwezi kukubali kuwa Sayansi ya Asili inapaswa kuangaliwa kwa shaka na wengi wasiofanya utafiti wake, kwa sababu tu ya namna isiyofaa ambayo baadhi wanaiweka kinyume na Maandiko Matakatifu. Tunaamini kuwa ni jukumu la kila Mwanafunzi wa Sayansi kuchunguza asili kwa lengo la kufafanua ukweli, na kwamba kama atagundua kuwa baadhi ya matokeo yake yanaonekana kupingana na Neno Lililoandikwa, au badala yake na tafsiri zake mwenyewe, ambazo zinaweza kuwa potofu, hatapaswa kudai kwa jeuri kuwa hitimisho lake mwenyewe lazima liwe sahihi, na matamko ya Maandiko kuwa makosa; badala yake, aache hayo mawili yakiwa pamoja hadi itakapopendeza Mungu kuturuhusu kuona namna ambayo yanaweza kupatanishwa;badala ya kusisitiza juu ya tofauti zinazosemekana kati ya Sayansi na Maandiko, itakuwa vizuri zaidi kuishi kwa imani juu ya maeneo ambayo yanakubaliana.6
Tukiangalia nyuma kwenye tukio hili zaidi ya karne moja na nusu iliyopita, fikra za Darwin zimepiga hatua kubwa katika kuvuta wafuasi. Lakini ukweli haujapewa nguvu na idadi ya wale wanaokubali makosa. Imekuwa hali ya kawaida katika historia ya dunia kwamba wakati makosa, upinzani kwa ukweli, ukataa wa ukweli wa kiroho, na kukubali dini za uongo vinatawala—hata kwa jina la “sayansi”—kuna wale ambao “hawaufuati umati kuyafanya maovu” (Kutoka 23:2), ambao “wanalinda akili zao” na wanaweza kushinda shinikizo la wenzao kuendelea kubaki kwenye ukweli na maarifa ya Mungu mmoja wa kweli. Si ajabu Biblia inatufunda mara kwa mara kuhusu umuhimu wa kuufuata ukweli popote unapopelekwa—na kuulinda. Fikiria haya maonyo:
• Yesu alitangaza, “mtaujua ukweli, na ukweli utakufanyeni huru” (Yohana 8:32).
• Isaya aliita, “Haya, na tujadiliane” (Isaya 1:18).
• Paulo alisisitiza, “Jaribuni mambo yote; shikeni kile kilicho chema” (1 Wathesalonike 5:21).
• Yohana alirudia, “Wapendwa, msiamini kila roho, bali zijaribuni roho, ikiwa ni za Mungu; kwa maana manabii wengi wa uongo wameenda ulimwenguni” (1 Yohana 4:1).
• Petro alisema, “Kuwa tayari kutoa utetezi kwa kila mtu akuulizaye sababu ya tumaini lililomo ndani yenu, kwa upole na hofu” (1 Petro 3:15).
• Paulo alijibu shutuma za mtawala wa Kirumi Antonius Felix kwamba Paulo alikuwa akisema upumbavu: “Sijatokwa na akili, Festus mpendwa, bali nasema maneno ya ukweli na mantiki” (Matendo 26:25).
• Paulo alimuasa Timotheo kupigana “vita vyema” na kupigana “vita vyema vya imani” (1 Timotheo 1:18; 6:12).
Vita vya kiroho kwa ajili ya roho za binadamu vitaendelea mpaka Bwana wa Ulimwengu aitishe mwisho wa uwepo wa dunia. Mungu atusaidie kubaki waaminifu hata katikati ya machafuko ya kiroho.
Tanbihi za Mwisho
1 Kyle Butt (2022), Is the Bible God’s Word? (Montgomery, AL: Apologetics Press), pp. 129 ff.
2 Kyle Butt (2002), “Hitler—The Ultimate Evolutionist,” Apologetics Press, https://apologeticspress.org/APContent.aspx?category=9&article=866; Kyle Butt (2008), “The Bitter Fruits of Atheism (Parts I&II),” Reason & Revelation, 28[7/8]:49-55,57-63, July/August; Mike Houts (2007), “Evolution is Religion—Not Science [Parts I&II],” Reason & Revelation, 27[11/12]:81-87,89-95, November/December; Eric Lyons (2005), “Atheism or Christianity: Whose Fruit is Sweeter?” Apologetics Press, https://apologeticspress.org/APContent.aspx?category=9&article=1576; Eric Lyons (2004), “Atheism and Liberal, Missouri,” Apologetics Press, https://apologeticspress.org/APContent.aspx?category=9&article=1447; Trevor Major (1999), “Ethics and Darwinism [Parts I&II],” Reason & Revelation, 19[1/2]:1-6,9-13, January/February; Kathleen Hawkins (2014), “Richard Dawkins: ‘Immoral’ Not to Abort Down’s Fetuses,” BBC News Ouch, August 21, http://www.bbc.com/news/blogs-ouch-28879659.
3 Richard Dawkins (1989), The Selfish Gene (Oxford: Oxford University Press), p. 3, emp. added.
4 For example Sir Charles Lyell (1863), The Geological Evidences of the Antiquity of Man (Philadelphia, PA: George Childs); C.W. Goodwin (1860), “On the Mosaic Cosmogony” in Essays and Reviews (London: John Parker & Son), second edition.
5 i.e., unfettered by church dogma.
6 The Declaration of Students of the Natural and Physical Sciences (1865), (London: Simpkin, Marshall, & Co.), https://archive.org/details/b22371382/mode/2up.
REPRODUCTION & DISCLAIMERS: We are happy to grant permission for this article to be reproduced in part or in its entirety, as long as our stipulations are observed.
