Ufafanuzi Unaopatana wa Mungu
Msemaji mashuhuri asiyeamini Mungu, Dan Barker, amekuwa akijadili kuwepo kwa Mungu kwa zaidi ya miongo miwili. Mojawapo ya madai yake anayopenda zaidi ni kwamba hakuna mtu anayeweza kufafanua Mungu kwa upatano. Kwa kuwa, anadai, hakuna anayeweza kufafanua Mungu, tunapaswa kukata kauli kwamba kuna uwezekano mkubwa sana kwamba Mungu hayupo. Katika mjadala wangu naye juu ya kuwepo kwa Mungu, dakika mbili na sekunde nne katika hotuba yake ya ufunguzi, alisema: “Hakuna ufafanuzi unaoshikamana wa Mungu. Je, tunawezaje kujadili jambo ambalo hatuwezi hata kulifafanua? Mungu anafafanuliwa kuwa roho, lakini hiyo ni nini?” Alikubali kwamba hoja hii haimpitii Mungu kukanusha, lakini alidai kwamba inafanya wazo la Mungu kuwa lisilowezekana na lisilowezekana kiasi kwamba tunapaswa “kujikusanya” na kutoamini Mungu (Butt na Barker, 2009).
Kama ilivyo kwa kauli zingine nyingi za Barker, wazo lake la “hakuna ufafanuzi thabiti” ni madai tu ambayo yanaonekana kusadikika tu hadi yachanganuliwe kwa umakini kwa kuzingatia hoja nzuri. Kwanza, Mungu anaweza kufafanuliwa kwa njia ambayo wanaume na wanawake wenye kipaji kwa maelfu ya miaka wameweza kuzungumzia kwa akili sifa, kuwepo, na sifa za Mungu? Kwa kweli, idadi kubwa ya kamusi za kawaida hutoa ufafanuzi wa kufanya kazi ambayo wanafunzi wengi wa darasa la tatu wanaelewa. Kwa mfano, Kamusi ya Mtandaoni ya Merriam-Webster hutoa ufafanuzi ufuatao wa “Mungu”: 1. “uhalisi mkuu au wa mwisho kabisa: kama: Kuwa mkamilifu katika uwezo, hekima, na wema anayeabudiwa kama muumbaji na mtawala wa ulimwengu. ” (2009).Ufafanuzi mkuu wa The American Heritage Dictionary wa “Mungu” ni: “1. Mungu a. Kiumbe aliyetungwa kama mwanzilishi mkamilifu, mwenye uwezo wote, anayejua yote na mtawala wa ulimwengu, lengo kuu la imani na ibada katika dini za Mungu mmoja” (2000, uk. 753).Webster’s Third New International Dictionary, juzuu kubwa ya takribani kurasa 3,000, inafafanua “Mungu” kama: “ukweli mkuu au wa mwisho kabisa: Uungu unaobuniwa kwa njia mbalimbali katika theolojia, falsafa, na dini zinazopendwa na watu wengi: kama a (1): mtakatifu, asiye na mwisho. , na uhalisi wa milele wa kiroho unaoonyeshwa katika Biblia kama muumba, mtegemezi, hakimu, enzi mwadilifu, na mkombozi wa ulimwengu ambaye anatenda kwa uwezo katika historia kutekeleza kusudi lake…” (1993, uk. 973).
Ufafanuzi wa Mungu unashikamana sana hivi kwamba haupo kwenye vitabu kama vile Kamusi ya Maneno Yanayoeleweka Vibaya, Yanayotumiwa Vibaya, Yanayotamkwa Vibaya (1972) ya The New York Times’ Everyday Reader’s Dictionary. Neno “Mungu” limefafanuliwa katika kila kamusi kuu, halipo katika vitabu vinavyokusanya maneno ambayo ni magumu kueleweka, na neno hilo limetumika katika mazungumzo yenye maana kwa maelfu ya miaka tangu mwanzo wa ubinadamu. Ili mtu aseme kwamba Mungu hawezi kufafanuliwa kwa upatano, angehitaji kubadili maana ya maneno “patanifu” au “fafanuzi.” Ukweli kwamba neno “Mungu” limejumuishwa katika makala hii, na msomaji anaweza kutofautisha kutoka kwa dhana na maneno mengine yote yanayojadiliwa, huenda kwa njia ndefu kuthibitisha kwamba neno hilo linaweza kufafanuliwa kwa maana.
Lakini tuchimbue zaidi madai ya Barker na tushughulikie wazo lingine analowasilisha. Barker ana tatizo na neno “roho,” na anadai kwamba hakuna anayejua hasa roho ni nini. Hivyo, anapendekeza, Mungu hawezi kuwa kitu ambacho hakuna mtu anayeweza kukieleza. Kwa kujibu madai ya Barker, tunaweza kutoa orodha nyingine ya fasili za kamusi za neno “roho.”Kamusi ya Mtandaoni ya Merriam-Webster hutoa maana kadhaa za neno hilo, ikiwa ni pamoja na: “1: kanuni hai au muhimu inayoshikiliwa ili kutoa uhai kwa viumbe halisi” au “4: sehemu isiyoonekana ya akili au hisia ya mtu” (2009). Orodha ndefu ya ufafanuzi wa kamusi ingemchosha msomaji, lakini ingeonyesha kwamba neno “roho” linatumiwa katika lugha ya kawaida, linaloeleweka kwa urahisi, na kujadiliwa.
Kwa hiyo, wazo ambalo Barker anaonekana kuwa nalo, si kwamba watu huwa na wakati mgumu kufafanua au kuzungumzia maneno kama vile “Mungu” au “roho.” Barker anaonekana kuonyesha kwamba kwa kuwa ufafanuzi wa kila mtu wa “roho” haufanani, na kwa kuwa hatujui kila kitu kuhusu “roho,” basi dhana hiyo lazima iwe isiyozalisha. Bila shaka, tukiondoa dhana zote ambazo hatukubaliani nazo kwa kauli moja au ambazo hatuelewi kabisa, mazungumzo yetu yatakuwa machache sana. Kwa mfano, katika kitabu cha Richard Dawkins The Selfish Gene, Dawkins alijaribu kufafanua neno “jeni,” lakini alisema: “Ufafanuzi wangu hautakuwa wa ladha ya kila mtu, lakini hakuna ufafanuzi unaokubalika kwa wote wa jeni” (2006, uk. .28, msisitizo kutoka kwa Charles Darwin mwenyewe, alipozungumzia neno “spishi” (ambalo neno lilikuwa katika kichwa cha kitabu chake maarufu zaidi) aliandika: “Wala sitazungumzia hapa fasili mbalimbali ambazo zimetolewa za neno spishi.Hakuna ufafanuzi mmoja ambao umewaridhisha wanaasili wote; lakini kila mwanaasili anajua kwa uwazi anachomaanisha anapozungumzia spishi” (1860, uk.38). Nukuu kama hizi mbili zinaweza kuzidishwa na uwezo wa kuonyesha kwamba hakuna haja ya kuwa na makubaliano ya pamoja kuhusu neno ili liwe na maana.
Zaidi ya hayo, haitawezekana kuwekea kikomo msamiati wetu kwa dhana zinazoeleweka kabisa na kikamilifu. Je, tunaweza kutumia maneno yanayoelezea mambo ambayo hatuelewi kabisa? Hakika, sio tu inaruhusiwa, lakini inafanywa kwa kawaida na wote. Kwa mfano, katika kitabu chake, The Blind Watchmaker, Dawkins alisema: “Bado hakuna mtu ambaye amevumbua hisabati kwa ajili ya kueleza jumla ya muundo na tabia ya kitu kama vile mwanafizikia, au hata mojawapo ya seli zake. Tunachoweza kufanya ni kuelewa baadhi ya kanuni za jumla za jinsi viumbe hai hufanya kazi, na kwa nini vipo kabisa” (1996, uk. 3). Ona kwamba Dawkins anakubali kwamba hatuwezi kuelewa na kueleza kikamilifu seli moja, lakini hiyo haituzuii kufafanua jumla zake na kuzitumia kujadili dhana ya “seli.” Katika mfululizo wa Robert Hazen, Origins of Life, ana hotuba nzima inayoitwa “Maisha ni Nini?” Katika mhadhara huo, alijaribu kufafanua neno “maisha,” lakini alibainisha kuwa alikuwa ameona angalau ufafanuzi 48, “Hata hivyo, inashangaza,kwamba hakuna ufafanuzi mbili zinazofanana” (2005, uk. 49). Alisema hivi zaidi: “Kama unavyoweza kuwazia, wanasayansi wanatamani kufafanuliwa kwa njia isiyo na utata ya uhai. Ufafanuzi kama huo bado haueleweki” (uk. 50). Hazen alidadisi kwamba wanasayansi wengi “wanachukia kuteka ufafanuzi finyu sana [wa maisha] katika hali yetu ya sasa ya ujinga” (uk. 51); “Ningesema kwamba wanasayansi wa mwanzoni mwa karne ya 21 wako katika mashua moja [kama wale wa karne ya 18]—hawana nafasi ya kufafanua maisha…. Kwa muhtasari wa somo hili, hakuna jibu rahisi kwa swali, ‘Maisha ni nini?’” (uk. 58). Kwa kutumia njia ya Barker kwa kuzingatia hotuba ya Dk. Hazen kuhusu maisha, lazima kusiwe na kitu kama maisha, kwa kuwa hatuna ufafanuzi ambao wanasayansi wote wanakubali. Kama unaweza kuona, hitimisho kama hilo halina mantiki. Zaidi ya hayo, Barker na jumuiya ya wanasayansi hawana wasiwasi wowote kujadili mawazo kama vile mada ya giza, nishati ya giza, na mashimo meusi, ingawa dhana hizi haziwezi kufafanuliwa kwa usahihi.
KUFAFANUA “ROHO” VYEMA
Katika sehemu ya maswali ya mjadala wetu, Barker aliniuliza roho ni nini. Nilisema kwamba roho ni “akili isiyo ya kimwili, isiyo ya mwili.” Alijibu kwa kusema, “Lakini hilo halijibu swali. Ulituambia sivyo. Ulisema sio ya mwili, sio ya mwili. Lakini hakika, roho ni nini?” (2009). Ona kwamba ufafanuzi wangu ulijumuisha dhana chanya ya roho kuwa akili. Barker aliangazia kwa urahisi maneno “isiyo ya kimwili” na “incorporeal,” lakini alipuuza kwa makusudi ufafanuzi wa roho kama akili. Barker anakataa kushughulika na dhana ya akili isiyoonekana kwa sababu yeye ni vitu vya kuonekana. Katika mjadala wake na Peter Payne, Barker alisema: “Sisi ni viumbe vya asili. Ulimwengu wa asili ndio wote uliopo” (2005). Nini maana ya Barker kwa neno “asili” ni: “linajumuisha jambo la kimwili.” Falsafa yake ya ukana Mungu haitamruhusu kukubali kwamba kuna kitu kingine chochote isipokuwa maada. Dhana hii ya uwongo, ya kupenda vitu vya kimwili ndilo tatizo lake kuu la neno “roho.” Imeonyeshwa kwa kina na kwa hakika, hata hivyo, kwamba wanadamu wana akili isiyo ya kimwili, yenye akili timamu ambayo haiwezi kuachwa kuwa jambo la kimwili tu (ona Harrub na Thompson, 2004). Ukweli tu kwamba unaweza kusoma, kuelewa, kuchambua, na kutathmini madai ya Barker inathibitisha kwamba kuna kitu kisicho na maana kinachoendelea.
Kwa bahati mbaya, madai ya Barker kwamba maneno hasi hayawezi kutumika kutoa maana chanya kwa kitu ni ombwe. Katika kitabu chake kutomcha Mungu, Barker anatoa ufafanuzi mrefu wa kile anachoamini neno “atheism” linamaanisha. Alisema: “Inatokea kwamba kutokuwepo kwa Mungu inamaanisha kidogo sana kuliko nilivyofikiria. Ni ukosefu wa theism tu. Sio falsafa ya maisha na haitoi thamani…kuwa mtu asiyeamini kuwa kuna Mungu, hauitaji falsafa yoyote chanya hata kidogo…. Ukana Mungu wa kimsingi si imani” (uk. 98). Kulingana na Barker, ukana Mungu unaweza kufafanuliwa kwa maneno hasi bila kutoa dhana moja chanya, jambo ambalo anawashutumu wale wanaofafanua “roho” kufanya.
Zaidi ya hayo, katika kujibu swali lake wakati wa uchunguzi, nilitaja maneno mawili, giza na baridi, ambayo mara nyingi hueleweka kwa maneno mabaya.Merriam-Webster Online Dictionary hufafanua giza kama: “1 a: bila kuwa au kuwa na kiasi hafifu ya mwanga: kutopokea, kuangazia, kupitisha au kutoa mwanga” (2009). Ingawa “giza” linafafanuliwa kwa maneno hasi kama kutokuwepo kwa nuru, hakuna shaka kwamba giza lipo.
HITIMISHO
Mungu ndiye Roho asiye na sababu, mwenye uwezo wote, ajuaye yote, mwenye rehema, mwenye neema, wa milele ambaye utu na sifa zake zimedhihirishwa katika kurasa za Biblia. Takribani kila kamusi inatoa ufafanuzi unaoeleweka na wa kuridhisha wa Mungu, vitabu vinavyoshughulikia maneno magumu vinamwacha Mungu, na Mungu amekuwa mada kuu ya mjadala na utafiti wa idadi kubwa ya wanafikra mahiri zaidi wa milenia. Mbinu ya balagha inayodokeza kwamba Mungu hawezi kufafanuliwa si chochote zaidi ya madai yenye msingi wa falsafa ya kupenda vitu vya kimwili ambayo haina msingi. Kwa kweli, Mungu anaweza kufafanuliwa kwa uwazi na kufafanuliwa kutoka katika vyombo vingine vyote hadi mimi na Dan Barker tunaweza kushiriki katika mjadala rasmi na wote tunajua ni nini hasa (au tuseme Nani) tunayejadili – Mungu, Mungu wa Biblia.
MAREJEO
American Heritage Dictionary of the English Language (2000), (Boston, MA: Houghton Mifflin), toleo la nne.
Barker, Dan na Peter Payne (2005), Je, Maadili Yanahitaji Mungu? [Mkondoni], URL: http://www.ffrf.org/about/bybarker/ethics_debate.php.
Barker, Dan (2008), bila kumcha Mungu (Berkeley, CA: Ulysses Press).
Butt, Kyle na Dan Barker (2009), Je, Mungu wa Biblia Yupo?(Montgomery, AL: Apologetics Press).
Darwin, Charles (1860), On Origin of Species By Natural Selection au Uhifadhi wa Jamii Zilizopendelewa katika Mapambano ya Maisha (New York: The Modern Library), toleo la pili.
Dawkins, Richard (1996), The Blind Watchmaker (New York: W.W. Norton).
Dawkins, Richard (2006), Geni Mwenye Ubinafsi (Oxford: Oxford University Press), Toleo la Maadhimisho ya Miaka 30.
Harrub, Brad na Bert Thompson (2004), “Asili ya Ubongo na Akili—Sehemu ya 1 na 2,” [Mtandaoni], URL: https://apologeticspress.org/apPubPage.aspx?pub=1&issue=549 .
Hazen, Robert (2005), Chimbuko la Maisha(Chantilly, VA: The Teaching Company).
Merriam-Webster Online Dictionary (2009), [On-line], URL: http://www.merriam-webster.com/dictionary.
Kamusi ya Msomaji wa Kila Siku ya New York Times ya Maneno Yasiyoeleweka, Yanayotumiwa Vibaya, Yanayotamkwa Vibaya (1972), yaliyohaririwa. Laurence Urdang, (New York: Vitabu vya Weathervane).
Thompson, Bert na Brad Harrub (2004), “Asili ya Fahamu—Sehemu ya 1 na 2,” [Mtandaoni], URL: https://apologeticspress.org/apPubPage.aspx?pub=1&issue=552.
Webster’s Third New International Dictionary (1993), (Springfield, MA: Merriam-Webster).
Ilichapishwa Aprili 26, 2009
UZALISHAJI NA KANUSHO: Tuna furaha kutoa ruhusa ili makala haya yanakilishwe kwa sehemu au kwa ukamilifu, mradi tu masharti yetu yatazingatiwa.
Masharti ya Uzalishaji→
REPRODUCTION & DISCLAIMERS: We are happy to grant permission for this article to be reproduced in part or in its entirety, as long as our stipulations are observed.
