SayansinaBiblia

Kwa ujumla, sayansi ni somo la ulimwengu wa asili. Mafanikio ya kisayansi huzalisha teknolojia za kushangazazinazoturuhusu kurusha roketi angani, kuunda chanjo zinazookoa maisha, kubadilisha jenetikia ya mimea ili kuongeza mavuno, na mengi zaidi. Kitu kimoja tunachoelewakuhusu sayansi ni kwamba uvumbuzi wa kisasa mara nyingihukanusha mawazo yasiyo sahihi ambayo watu walikuwa nayozamani. Fizikia ya Newton ilibadilisha jinsi dunia ilivyoitazama asili, na nadharia za Einstein za uhusianozilivuta uelewa wetu hata zaidi. Fizikia ya kiasi na kanizinaendelea kuchunguza kwa kina kuhusu vijidudu vidogozaidi vya atomu, na utafiti wa matibabu wa hivi karibuniunathibitisha kuwa mawazo mengi ya zamani yaliyokuwa maarufu miaka iliyopita yalikuwa makosa tu. Kutokana naasili ya makosa ya kibinadamu, asbesto, tulidhani zamaniilikuwa kinga kamili dhidi ya moto, imebadilishwa kwasababuya athari zake za kiafya. Rangi iliyotegemea risari ambayoawali ilionekana kama wazo zuri, inapaswa kuondolewa kwenyenyumba ili watoto wasipate sumu ya risasi. Kuna sababunzuri kwamba vitabu vingi vya sayansi vipo katika toleola10, 11 na 12. Toleo la kwanza lilihitaji marekebisho nakusahihishwa. Sayansi ya kisasa inayohusu usasa ipo sahihizaidi, na hata mengi ya hayo yatafanyiwa masahihisho kwakadiri maarifa ya binadamu yanavyoendelea kuongezeka.

Biblia, kwa upande mwingine, ni kitabu cha zamani. Vitabuvya kwanza vya Agano la Kale viliandikwa na Musa karibumwaka wa 1450 K.K. Kitabu cha mwisho cha Agano Jipya, Ufunuo, kilikamilishwa kabla ya mwisho wa karne ya kwanza.Hiyo inamaanisha Biblia nzima ina karibu miaka 2,000 nasehemu nyingine zake zina takriban miaka 3,500. Ikiwa vitabu 66 vinavyounda Biblia viliandikwa na wanadamu wakawaida, kama baadhi ya watu wanavyodai, tungetarajia kupata makosa na mapungufu yote yanayopatikana katika vitabu vingine. Kwa kuzingatia maendeleo ya haraka katikanyanja za kisayansi, tungetarajia kupata taarifa zilizopitwa na wakati kuhusu ulimwengu wa asili; taarifaambazo zimeoneshwa na sayansi ya kisasa kuwa si sahihi.Ikiwa, kwa upande mwingine, Biblia imevuviiwa na MuumbawaUlimwengu, kama waandishi wanavyodai, tunapaswa kupatahalitofauti kabisa. Ikiwa Mungu aliyeumba Ulimwengu aliivuviaBiblia tunapaswa kuona makubaliano kamili kati ya kilakauli ya kisayansi katika Biblia na kila kitu kinachothibitishwa kama ni ukweli katika ulimwengu waasili.Zaidi ya hayo, kwa kuwa Mungu anayejua yote ana maarifayanayozidi ya mwanadamu yeyote wakati wowote katika historia, tunaweza pia kutarajia kugundua kwamba baadhiyataarifa za kisayansi katika Biblia zinaonesha uelewa wasayansi ambao ulikuwa mbele sana ya chochote waandishiwangeweza kujua wakati huo—wazo linalojulikana kama ufahamu wa kisayansi wa mapema.

Kwa hivyo, jukwaa liko tayari kwa pambano kati ya mshtaki,ambaye anadai kwamba Biblia haijavuviiwa, na Mkristo, ambaye anaamini imevuviiwa. Mshtaki lazima aoneshe tu kwamba, Biblia ni kitabu cha miaka 3,500, kimejaa makosayakisayansi yanayofanywa na wanadamu wa kawaida. Ikiwa Bibliani uzalishaji wa kibinadamu, hiyo inapaswa kuwa rahisisanakufanywa. Mkristo, kwa upande mwingine, lazima aoneshekwamba Biblia haina hata kosa moja la kisayansi. Zaidiyahayo, ingelipatia nguvu hoja ya uvuvii ikiwa ingeweza kuthibitishwa kwamba Biblia inaonesha taarifa za kisayansiambazo zilikuwa mbele ya chochote, waandishi wa kibinadamuwangeweza kujua peke yao. Ni ipi kati ya nafasi hizi mbiliinathibitishwa na kulinganishwa kwa uaminifu kati ya Bibliana utafiti wa kisasa wa kisayansi? Mara kwa mara, Biblia inaonesha uelewa sahihi kabisa wa matukio ya kiasili, hatakufikia hatua ya ufahamu wa kisayansi wa mapema wa kisheria,bila kuweka wazo lolote linalopingana na ukweli wa kisayansi unaojulikana. Ngoja tugeukie orodha ya baadhiyamatokeo haya.

Sheria ya Nadharia ya Uhai

Katika biolojia, moja ya sheria zinazotumiwa sana katikasayansi ni Sheria ya Nadharia ya Uhai. Nadharia hii inaundwa na maneno mawili—”bio,” ambayo inamaanisha uhai,na “genesis,” ambayo inamaanisha mwanzo. Hivyo, sheriahiiinahusu mwanzo wa uhai. Inasema tu kwamba uhai katika ulimwengu wa nyenzo unatoka tu kwenye uhai wa awali waainayake. Tunaona sheria hii ikitekelezwa kila siku ulimwengunikote. Kwa miaka mingi, ukweli wa sheria hii umethibitishwana maelfu ya wanasayansi, mmoja wao maarufu zaidi alikuwaLouis Pasteur. Kazi yake alikataa kabisa wazo la kizazichaghafla (dhana kwamba uhai unatokana na vyanzo visivyo hai).Katika karne zilizopita, wazo kwamba uhai ulitokana nakemikali zisizo hai lilikuwa maarufu sana.

Walimu na maprofesa wanasisitiza kwa usahihi leo kwambaPasteur alishinda dhidi ya “hekaya” hii alipothibitishadhana ya kizazi cha ghafla kupitia majaribio yake ya kisayansi yaliyoandaliwa vizuri. Hata hivyo, nadharia yakiasili ya mageuzi isingeweza kutokea bila aina fulaniyakizazi cha ghafla. Kwa sababu hiyo, wanasayansi wengi wamebuni majaribio ya kujaribu kuunda uhai kutoka kwa vituvisivyo hai. Lakini baada ya majaribio haya yote, uhaihaujawahi kuundwa kutoka kwa kitu kisicho hai. Ikiwa maelfuya wanasayansi wamebuni majaribio yaliyopangwa kwa uangalifu kuunda uhai kutoka kwa kitu kisicho hai, na badokatika nyakati zote wamefeli, tunawezaje kuamini kwambaasili ilifanya hivyo kwa kutumia ajali, bahati, na nguvuzisizoonekana? Kinyume chake, iwe katika asili au katikamaabara, wanasayansi hawajawahi kuthibitisha kisa kimojacha kizazi cha ghafla! Uhai unatoka tu kwa uhai wa awaliambao ni wa pekee, sawa kabisa na Biblia inavyofundishakwa miaka 3,500. Kuweka katika maneno ya Mwanzo 1:24: “KishaMungu akasema, ‘Nchi na itoe kiumbe hai kwa jinsi yake,mnyama wa kufugwa, na kitambaacho, na mnyama wa mwitu kwajinsi yake’; ikawa hivyo.”

Sheria za Vitu na Nishati

Uchunguzi wa vitu na nishati na jinsi zinavyohusiana unajulikana kama Vitu na Nishati au kwa kiingereza Thermodynamics (na tutatumia neno hili la Kiingereza kwenyemjadala huu). Kuna Sheria nne kuu za Thermodynamics, nambili kati ya hizo ni za muhimu sana. Ya kwanza inajulikanakama Sheria ya Uhifadhi wa Nishati. Inasema tu kwamba katika mfumo uliofungwa, kama vile Ulimwengu wetu, vitunanishati vinaweza kubadilisha aina, lakini hakuna kitu aunishati inayoweza kuundwa au kuharibiwa. Ili kuelewa hili,fikiria kipande cha karatasi kinachowaka moto. Karatasiinawaka na kubadilika kuwa majivu, wakati joto na gesizinaachiliwa kwenye angahewa, lakini kiasi cha jumla chakitu/nishati kinabaki kile kile. Sheria ya Pili ya Thermodynamics kimsingi inasema kwamba mifumo iliyofungwainaelekea kwenye hali ya vurugu, inayojulikana pia kamaentropia. Fikiria karatasi inayowaka. Nishati na gesi zinazotokea baada ya kuwaka hazitumiki kama zilivyokuwakabla. Sheria ya Pili inakazia kwamba vyumba vinakuwa vichafu zaidi kwa muda, magari yanachakaa, na vitu vinachoka.

Tunapoitazama Biblia, tunaona kwamba inakubaliana kikamilifu na Sheria hizi. Kama vile Dr. Jeff Miller alivyosema:

Sheria za Vitu na Nishati, ambazo sayansi yenyeweinazitambua katika maelezo yake ya matukio katikaUlimwengu, zilibuniwa na Mhandisi Mkuu. Kama inavyotarajiwa, zinathibitisha kuwa katika upatanifukamili na uwepo Wake…. Mungu mwenyewe alibainishasheria hizi karne nyingi zilizopita. Mwanzoni kabisamwa Biblia, Sheria ya Kwanza ya Vitu na Nishati au Thermodynamics ilielezwa wakati Musa alipoandika,“Hivyo mbingu na nchi zikamalizika, na jeshi lakelote. Na siku ya saba Mungu alikamilisha kazi yakeyote aliyokuwa ameifanya, akastarehe siku ya saba,akaacha kufanya kazi yake yote aliyokuwa ameifanya”(Mwanzo 2:1-2). Baada ya siku sita za Uumbaji, mchakato wa uumbaji wa vitu/nishati ulikoma…. Kupitiamkono wa mwandishi wa Kiebrania, Mungu pia alibainishakarne nyingi zilizopita kile ambacho wanasayansiwanakiita Sheria ya Pili ya Thermodynamics: “Wewe,Bwana, hapo mwanzo uliweka misingi ya dunia, na mbinguni kazi ya mikono yako; zitaharibika, bali Wewe unadumu; nazo zote zitachakaa kama nguo”(Waebrania 1:10-11).

Nyota Zisizohesabika

Ni nani anaweza kusahau ahadi za Mungu kwa “baba wa waaminifu?” Sio tu kwamba Mungu angebariki mataifa yotekupitia Abrahamu na kuwapa wazao wake nchi ambayo miguuyaAbrahamu ilikanyaga, lakini Mungu pia angesababisha wazaowa Abrahamu kuongezeka hadi wakawa kama nyota za anganizisizohesabika. Katika Mwanzo 15:5, tunasoma ahadi ya Mungukwa rafiki yake Abrahamu: “Kisha [Mungu] akamtoa nje nakusema, ‘Tazama sasa mbinguni, uhesabu nyota kama unawezakuzihesabu.’ Akamwambia, ‘Ndivyo watakavyokuwa wazaowako.’” Ukweli ni kwamba, nyota hazihesabiki hautushangazi sisi ambao tumeona picha zilizopigwa kutokaMwezini, au tumechungulia kwenye galaksi nyingine kupitiadarubini za mamilioni ya dola.

Hata hivyo, wazo kwamba nyota zinaweza kuhesabika lilibakiathabiti akilini mwa baadhi ya watu hadi mwanzoni mwa miakaya 1900. Zamani, watu wa kale (na si wa kale sana) walijaribu kuhesabu nyota. Mmoja wa wana anga wa Kigiriki,Hipparchus, karibu karne mbili kabla ya Kristo, aliwekarekodi katika vyanzo mbalimbali vya zamani na takwimu yoyote kutoka 800 hadi 1,080 kwa jumla ya nyota. ChangHing,aliweka idadi karibu 2,500 “bila kujumuisha zile ambazo mabaharia wanaziona.” Wazo kwamba kulikuwa na idadi ndogoya nyota ambazo zinaweza kuhesabiwa na wanadamu lilikuwadhana maarufu.

Ni jambo la kuchekesha leo kulinganisha idadi halisi yanyota inayokadiriwa na zile takwimu zilizokusanywa kutokakwa watu wa kale. Kwa maarifa yetu ya kisasa tumekadiriakwamba kuna angalau mabilioni ya nyota! Kwa kweli, Bibliailikuwa sahihi iliposema kwamba nyota “haziwezi kuhesabika.” Na, ingawa ahadi kwa Abrahamu na Daudi hazikutolewa na taarifa za kisayansi kama wasiwasi waomkuu,ni kweli kwamba kila mara Biblia inapozungumzia masualakama hayo, huwa ni sahihi kisayansi.

Uhandisi wa Meli

Katika Mwanzo 6:15, Mungu alimwagiza Nuhu kujenga safinayenye urefu wa dhiraa 300, upana wa dhiraa 50, na kimochadhiraa 30. Huu ni uwiano wa 30 kwa 5 kwa 3 (urefu kwa upanakwa kimo). Kwa maneno tunayoelewa vyema, safina ilikuwanaurefu wa takriban futi 450, upana wa futi 75, na kimo chafuti 45. Kama inavyotokea, vipimo hivi ni uwiano bora kwaboti kubwa iliyojengwa kwa uimara wa baharini na sio kwakasi. Ni wazi kwamba safina haikujengwa kwa kasi, kwanihaikuwa na mahali pa kwenda! Zaidi ya hayo, wajenzi wameliwakati wa Vita vya Kidunia vya Pili walitumia uwiano sawakujenga meli iliyoitwa S.S. Jeremiah O’Brien, ambayo ilikuja kujulikana kama “bata mbaya”- boti iliyo kamajahazi iliyojengwa kubeba mizigo mikubwa sana. Nuhu alijuaje kutumia uwiano bora wa baharini katika kujengasafina? Wajenzi wa meli wa kisasa walikuwa na vizazi vingivyenye maarifa ya ujenzi wa meli, lakini safina ya Nuhuilikuwa ya kwanza ya aina yake iliyowahi kurekodiwa.

Utupaji wa Maji Taka na Uchafu

Inaeleweka vema katika nchi za kisasa za Ulimwengu wa Kwanza kwamba, maji taka ghafi hubeba magonjwa. Kihistoria,hata hivyo, katika sehemu nyingine leo, watu hawaelewi ukweli huu. Kwa kweli mamilioni ya watu wamekufa kutokanana magonjwa yanayosababishwa na utupaji wa taka usiofaa.Janga la kipindupindu la London la 1846, ambapo watu 16,000walikufa, ni mfano mmoja tu wa ukweli ni huu wa kusikitisha.

Laiti watu wa London wangalifungua Bibilia zao katika Kumbukumbu la Torati 23:12: “Pia, utakuwa na mahali njeyakambi, ambako unaweza kwenda nje; nawe utakuwa na kifaakati ya vifaa vyako, na utakapo kaa chini nje, utachimbakwa hicho na kugeuza na kufunika uchafu wako.”Zaidi yamiaka 3,300 kabla ya janga la London, Bwana, kupitia mtumishi wake Musa, aliweka mpango wa kuzuia magonjwa hayokabla hayajaanza. Matukio kama yale yaliyotokea Londonyangeweza kuzuiwa ikiwa watu wangalikubali neno la Mungukuhusu suala hili na kutekeleza aina ya usafi ambao Waisraeli walikuwa wakifanya miaka mingi iliyopita. Ukwelini kwamba, maagizo ya Musa bado yanaweza kutumika kuokoamaisha ya leo katika nchi ambazo hazina maji yanayotiririkaau utupaji mzuri wa taka ulimwenguni kote.

Damu: Kioevu cha Uhai

Kwa muda mrefu, damu imekuwa ni dutu ya kushangaza ambayosiri zake nyingi na uwezo wake bado hazijachunguzwa kikamilifu. Madaktari katika karne ya ishirini na mojahuipitisha, huichora, huitenganisha, huifunga, huihifadhi,huisafirisha na huiuza. Na, ingawa wanasayansi wa kisasahawajagundua kabisa maajabu yote ya damu, wamegundua kwambani ufunguo wa uhai. Zamani, ujinga kuhusu thamani ya damuulisababisha baadhi ya watu “walioelimika”kufanya mamboya kusikitisha. Kwa mfano, wakati wa enzi za kati na hadikarne ya kumi na tisa, madaktari waliamini kwamba “mvuke”hatari uliingia kwenye damu na kusababisha magonjwa. Kwasababu hii, minyoo ya damu iliwekwa kwa waathirika wa homana magonjwa mengine katika jaribio la kutoa damu iliyonamivuke hii. Pia, mishipa na ateri zilizoko juu ya kiwikozilifunguliwa na mikono ya mgonjwa ilivuja damu ili kutoadamu iliyochafuliwa. George Washington, Rais wa kwanzawa Marekani, alikufa kwa sababu ya shauku mbaya ya matibabukama hayo.

Maelfu ya miaka kabla ya desturi hatari ya kutoa damu kubuniwa, mwanadamu alikuwa amefahamishwa na Mungu kwambadamu ilikuwa kweli ni ufunguo wa uhai. Katika Mambo yaWalawi 17:11, Musa aliandika: “Kwa kuwa uhai wa mwilinikatika damu.” Leo, tunaelewa kikamilifu ukweli wa kauliyaMusa kwamba “uhai wa mwili uko katika damu.”Musa alijuaje, karibu miaka 3,500 iliyopita, kwamba uhai ukokatika damu, wakati jamii ya kisayansi na ya matibabu ilichukua maelfu ya miaka (na maisha mengi) kugundua ukwelihuu?

Vijidudu, Homa ya Uzazi na kushughulikia Maiti

Mnamo mwaka wa 1847, daktari wa magonjwa ya uzazi aitwayeIgnaz Semmelweis alikuwa mkurugenzi wa wodi ya hospitalihuko Vienna, Austria. Wanawake wengi wajawazito walilazwakwenye wodi yake, lakini asilimia 18 ya wanawake hao hawakutoka hai. Mmoja kati ya kila sita waliopokea matibabukatika wodi ya Semmelweis alifariki kutokana na homa yauzazi. Vipimo vya baada ya kifo vilionesha usaha chiniyangozi zao, kwenye mapafu yao, kwenye tundu za macho yao,nk.Semmelweis alihuzunishwa sana na kiwango cha vifo kwenyewodi yake, na wodi nyingine za hospitali kama hiyo koteUlaya. Ikiwa mwanamke alijifungua kwa kutumia mkunga, basikiwango cha vifo kilishuka hadi asilimia 3% tu. Lakiniikiwa alichagua kutumia maarifa ya matibabu ya hali yajuuna vifaa vya kisasa vya wakati huo, nafasi yake ya kufailipanda hadi asilimia 18%!

Alipokuwa akitafakari tatizo lake, aliangalia wanafunziwachanga wa tiba wakifanya kazi zao za kawaida. Kila sikuwanafunzi hao walikuwa wakifanya vipimo vya maiti za akinamama waliokufa. Kisha waliosha mikono yao kwenye bakulilamaji yenye damu, kuifuta kwenye taulo moja, na mara mojawalianza vipimo vya ndani kwa wanawake ambao bado walikuwahai. Kama mtazamaji wa karne ya ishirini na moja, huenda ukashangazwa na kufikiria kwamba vitendo kama hivyo vilifanyika kweli katika taasisi za kile kilichokuwa wakatihuo “teknolojia ya kisasa.” Ni daktari gani mwenye akilitimamu angegusa mtu aliyekufa kisha kufanya vipimo kwawagonjwa waliokuwa hai—bila kutumia kwanza aina fulaniyamazoea ya usafi wa hali ya chini yaliyokusudiwa kuua vijidudu? Lakini kwa Wazungu wa katikati ya karne ya kumina tisa, vijidudu vilikuwa dhana ya kigeni. Hawakuwahikuona kijidudu, achilia mbali kuwa na uwezo wa kutabiriuwezo wake wa kuharibu. Kulingana na nadharia zao, magonjwayalisababishwa na “hali za anga” au “Uvutaji wa hewa isiyosafi”

Semmelweis aliagiza kila mtu katika wodi yake aoshwe mikonoyake vizuri kwa maji ya klorini baada ya kila uchunguzi.Ndani ya miezi mitatu, kiwango cha vifo kilishuka kutokaasilimia 18% hadi 1-3%. Semmelweis alikuwa amefanya ugunduzi wa kushangaza. Au sio?. Dkt. Semmelweis aligunduapia kile kilichoandikwa milenia kadhaa iliyopita. Karibumiaka 3,300 kabla ya Semmelweis kuishi, Musa aliandika:

“Mtu atakayegusa maiti ya mtu atakuwa najisi siku saba.Atajitakasa kwa maji siku ya tatu na siku ya saba; ndipoatakuwa safi. Lakini asipojitakasa siku ya tatu na ya saba,hatakuwa safi” (Hesabu 19:12). Biblia ilikuwa sahihi sikuzote.

Karantini

Musa alielezea hatua za kuzuia kuenea kwa vijidudu kutokakwa maiti kwenda kwa binadamu walio hai muda mrefu kablayakueleweka na kuamriwa katika tiba ya kisasa. Lakini Aganola Kale liliongeza utaratibu mwingine wenye manufaa sanakwa eneo la tiba katika maelezo yake ya kina ya magonjwaambayo watu wanaoishi wanapaswa kuwekwa karantini. Kitabucha Mambo ya Walawi kinaorodhesha magonjwa mengi na njiaambazo Mwisraeli angeweza kukutana na vijidudu. Wale wenyemagonjwa kama ukoma waliagizwa “kukaa peke yao…nje yakambi” (Walawi 13:46). Ikiwa wakati mgonjwa alipokaribiawale ambao hawakuwa wagonjwa, aliagizwa “kufunika masharubu yake, na kusema, ‘Najisi! Najisi!” (13:45). Inashangazakwamba kufunika masharubu ya mtu kungezuia mate na mnyunyizo kutoka kinywani mwa mtu huyo kupita bila vizuizihewani, kama vile kufunika kinywa wakati wa kukohoa aukupiga chafya.

Kuhusu mazoea ya karantini, S.E. Massengill aliandika katika kitabu chake A Sketch of Medicine and Pharmacy:

Katika kuzuia magonjwa, hata hivyo, Waebrania wazamani walipiga hatua sana. Mafundisho ya Musa, kamayalivyojumuishwa katika Sheria ya Kikuhani ya AganolaKale, yanajumuisha dhana mbili wazi za usafi wa kisasa—umuhimu wa usafi na uwezekano wa kudhibitimagonjwa ya mlipuko kwa kutenga na kuweka karantini.

Kuhusu uelewa wa maambukizi unaooneshwa katika sheria zakarantini katika Agano la Kale, McGrew alibainisha katikaEncyclopedia of Medical History: “Wazo la maambukizi lilikuwa geni kwa kada ya tiba ya kale na halikupata nafasikatika maandishi mengi ya Hippocrates. Agano la Kale, hatahivyo, ni chanzo kikubwa cha maoni ya kuambukiza, hasakuhusu ukoma na magonjwa ya zinaa.” Hapa tena, AganolaKale linaonesha maarifa ya tiba yenye usahihi wa ajabuambayo yanashinda uwezo wowote wa kibinadamu uliopo wakatiwa kuandikwa kwake.

Sheria za Matumizi ya Chakula

Sheria za chakula zilizoorodheshwa katika vitabu vitanovyakwanza vya Agano la Kale zimechunguzwa mara kwa mara nawataalamu wenye sifa katika nyanja za utafiti wa lishenamagonjwa. Sheria hizo zimeonekana kufanana na uelewa wakisasa wa sayansi kuhusu vipengele mbalimbali vya afyanakuzuia magonjwa. Sheria za chakula za Agano la Kale zinaonesha maarifa ya bakteria, maandalizi ya chakula,nauelewa wa vimelea vinavyosababisha magonjwa ambao unashindachochote kutokana tamaduni za wakati mmoja na Waisraeliwakale. Aidha, hakuna ushahidi kwamba maarifa yaliyomo katika sheria hizo yalikuwa, au yangeweza kuwa, yaliyokusanywakwamajaribio na taifa la Israeli. Kwa hivyo, Waisraeli hawakuweza kunakili sheria hizi kutoka kwa mataifa yaliyowazunguka, wala hawakuzifikia kupitia utafiti waowakisayansi wa majaribio. Basi, sheria hizi za ajabu zilizosahihi zilitoka wapi? Musa alikiri mara kwa mara kwambasheria hizo zilikuja kutoka kwa Bwana (Kumbukumbu la Torati10:4-5). Sheria hizi zilijumuisha marufuku ya kula nyamayanguruwe, nyama inayojulikana kuwa na uwezekano mkubwa wakuchafuliwa kuliko nyingine kama nyama ya ng’ombe au kondoo.Pia walikataza ulaji wa popo, mnyama mwenye uwezekano mkubwa wa kubeba magonjwa yenye madhara kwa binadamu. Ukweli kwamba wanyama wa majini walipaswa kuwa na magambana mapezi ili waliwe ungewasaidia Waisraeli kuepuka chazawaliojaa bakteria na samaki wenye sumu kama samaki pwezanasamaki Simba. Aidha, maonyo dhidi ya kushughulikia na kulamijusi yangeweza kupunguza kuenea kwa salmonella, kwanimijusi wengi hubeba bakteria hao.

Magonjwa ya Zinaa

Nchi nyingi ulimwenguni zinakabiliwa na milipuko mikubwayamagonjwa ya zinaa. Kwa mfano, kila saa nchini China mtotommoja huzaliwa na kaswende, na “kiwango cha maambukizikutoka kwa mama kwenda kwa mtoto kiliongezeka kutoka kesi7hadi 57 kwa kila watoto 100,000 waliozaliwa hai kati ya2003 na 2008.” Katika miaka ya hivi karibuni, kesi zakaswende nchini China zilikuwa “zinaongezeka kwa asilimia30 kila mwaka.” Maambukizi ya kaswende yanaongezeka pianchini Marekani. Je, wataalam wanahusisha kuongezeka kwamaambukizi ya kaswende na nini? “Malaya pamoja na mashogana wenye mwelekeo wa jinsi zote mbili, wengi wao wakiwawameoa na wana familia, wanachochea janga hili”nchiniChina. Na nchini Marekani, “zaidi ya asilimia 60 ya kesi[zinahusishwa na ngono ya mashoga].”

Je, nini suluhisho la magonjwa ya zinaa kama kaswende?Kituo cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa cha Marekani kilielezea njia rahisi na yenye ufanisi ya kuondoa magonjwakama hayo:

Njia ya hakika zaidi ya kuepuka maambukizi ya magonjwaya zinaa, ikiwa ni pamoja na kaswende, ni kujiepushana ngono au kuwa katika uhusiano wa muda mrefu nampenzi mmoja ambaye amefanyiwa vipimo na anajulikanakuwa hana maambukizi.

Maelekezo ya kutokomeza magonjwa ya zinaa yanafanana sanana maagizo ya Biblia kuhusu ngono kuwa imehifadhiwa kwauhusiano wa ndoa wa maisha kati ya mwanamume mmoja na mwanamke mmoja (ona Mathayo 19:1-4; Waebrania 13:4; 1 Wakorintho 6:15-20).

Ni dhahiri kuwa, maelekezo ya Mungu kuhusu ngono na maeneomengine yote ya maisha ya binadamu daima yalikuwa na lengola kusaidia binadamu kuwa na furaha ya kweli. Katika Kumbukumbu la Torati 6:24, Musa aliandika: “Na Bwana alituamuru kuyatii maagizo haya yote, ili kumcha Bwana,Mungu wetu, tuendelee kuishi, kama ilivyo siku hii.” Maelekezo ya Biblia katika hili yanakubaliana kikamilifunautafiti wa kina wa kisayansi tulionao kuhusu mada hiyi.

Tohara

Katika kitabu cha Mwanzo, maandiko yanahusisha kwamba Mungualimchagua Ibrahimu na wazao wake kuwa watu “maalum” ambaowalitengwa na mataifa mengine yote. Agano ambalo Mungualilifanya na Ibrahimu lilijumuisha “ishara” ya kimwiliambayo ingetekelezwa katika vizazi vyote vya wazao wa Ibrahimu. Kulingana na maandiko, Mungu alisema: “Kila mtotowa kiume mwenye siku nane kati yenu na atahiriwe, kilamwenye kizazi katika nyumba yako, au kila aliyeuzwa kwafedha kwa kila mgeni ambaye si wa uzao wako” (Mwanzo 17:12).

Kuingizwa kwa hii tiba ya upasuaji katika Biblia kunatoamfano mwingine mzuri wa usahihi wa kisayansi wa maandiko.Siku ambayo rekodi ya Biblia inaamuru tiba ifanywe ni muhimu sana. Mwili wa binadamu unahitaji protini inayotumika katika mchakato wa kuganda damu (prothrombin,)Vitamini K, na chembechembe za damu ili damu iweze kuganda.Asilimia ya protini hiyo inayopatikana kwa mtoto mchangainapungua kutoka takriban 90% ya kawaida siku yake ya kuzaliwa hadi takriban 35% siku yake ya tatu ya maishanjeya tumbo la uzazi. Baada ya siku ya tatu, kiwango cha protini hiyo kinachoonekana kuanza kupanda. Kufikia sikuyanane ya maisha ya mtoto, kiwango cha protini hiyo kinapatikana kina asilimia 110 ya kawaida, takriban 20%zaidi kuliko ilivyokuwa siku ya kwanza, na takriban 10%zaidi kuliko itakavyokuwa katika siku na miaka ya baadayeya maisha yake.Taarifa kama hizo zinaonesha kuwa siku yanane ni siku kamili ya kufanya upasuaji mkubwa kama viletohara. Usahihi wa kiafya wa ajabu kama huo hauwezi kuelezewa kwa msingi wa uwezo wa kibinadamu katika ulimwengu wa kale. Uangalifu wa kimungu ndio jibu pekeelabusara.

Gharika ya Dunia Nzima

Vitabu vya Mwanzo sura ya 6-9 vinasimulia hadithi ya Nuhuna Gharika ya dunia nzima iliyofunika kila ncha ya dunia.Tuchunguze ujasiri wa kauli kama hiyo. Hakungekuwa na njiayoyote ya mtu mmoja au familia kujua kilichotokea dunianikote. Kinachoweza kufanywa na mtu yeyote ni kuelezea kilichotokea katika eneo lake maalum la kijiografia. Leotuna mawasiliano ya ulimwengu na ufuatiliaji wa satelaitiambao unaturuhusu kujua kinachoendelea upande mwinginewadunia, lakini hakuna kitu kama hicho kilichokuwa kinapatikana wakati wa Nuhu au Musa aliyeandika hadithi.Kwa hali ya kibinadamu kueleza kwa uhakika ukweli wa Gharika ya dunia nzima ungekuwa nje ya upeo wa maarifayoyote ya binadamu. Lakini, hivyo ndivyo hasa Musa alivyofanya.

Tukiangalia dunia, je, tunapata ushahidi wa mafuriko makubwa duniani kote? Kwa hakika tunapata. Mwanajiolojia Andrew Snelling anatoa orodha ya sababu sita kuu zinazothibitisha ukweli wa Gharika ya dunia nzima:

1. Mabaki ya viumbe wa baharini yaliyopo juu ya usawawabahari

2. Kuzikwa haraka kwa mimea na wanyama 3. Tabaka za mchanga zilizowekwa haraka na zilizosambaakatika maeneo makubwa

4. Mchanga kusafirishwa umbali mrefu

5. Mmomonyoko wa haraka au kutokuwepo katikati ya tabaka

6. Mfululizo wa tabaka nyingi kushuka kwa kasi.

Snelling alielezea zaidi kuwepo kwa mfumo wa kijiolojiaunaojulikana kama Mawimbi (seismite) ambayo kawaida hutokeakwenye maji wakati wa tetemeko la ardhi. Yale yanayotokeahivi sasa kwa kawaida yana inchi chache. Yale aliyoyafafanua yana unene wa futi 30, huu ni ukubwa zaidikuliko kitu chochote kile ambacho wanaJiolojiwa wamewahikushuhudia kikitokea. Alisistiza kwamba wale wanaokataagharika hawana maelezo kuhusu mawimbi haya makubwa. Hatahivyo, Gharika inatabiri na kueleza kikamilifu uwepo wake.

Usahihi wa Kiakiolojia

Mchakato wa kisayansi wa kiakiolojia unashughulika na utafiti wa vitu vya binadamu toka zamani. Vitu hivi hutoahabari na ushahidi wa matukio ya kihistoria. Kama tunavyoweza kusoma vipengele mbalimbali vya jiolojia nakujua nini kilichotokea zamani ili kusistiza maelekezofulani, tunaweza kusoma maeneo ya akiolojia na kukusanyahabari sahihi kuhusu watu wa kale na tamaduni. Wigo huuwautafiti hutoa uwanja mzuri wa kujaribu usahihi wa Biblia.Ikiwa Biblia iliandikwa na wanadamu wa kawaida, waandishiwangefanya makosa mbalimbali katika kutaja watu wa kale,maeneo na matukio. Ikiwa Mungu alitia moyo katika maandishi,ingekuwa kamilifu sahihi katika mazungumzo yake juu yamatukio yote ya zamani. Tunapotumia utafiti wa akiolojiakwa Biblia, tunagundua kuwa ni kitabu cha kihistoria kilicho sahihi zaidi kuwahi kuandikwa, bila kosa hata moja.

Hitimisho

Changamoto ni moja rahisi. Ikiwa binadamu wa kale waliandika Biblia, ingekuwa imejaa mzigo wote na makosayanayotokea kwa binadamu. Tungepata habari sahihi fulani,lakini idadi inayoweza kuonekana ya habari za uongo. Kwasababu ya kiwango ambacho maarifa ya kisayansi yanazidikuongezeka, kitabu kama Biblia kinapaswa kuwa kimejaa taarifa za kisayansi ambazo ni za zamani na zimefanywakwauongo. Hicho sicho tunachokipata. Badala yake, tunapatamfululizo wa vitabu 66 vilivyokuwa na umri wa maelfu yamiaka ambavyo vinashughulikia undani wa usahihi wa kisayansi ambao haujawahi kuonekana katika maandishi yoyoteya kale. Si tu kwamba makosa ya kisayansi yanakosekanakabisa katika kurasa zake, lakini mara nyingi waandishiwanadhihirisha ufahamu wa dunia ambao haukupatikana kwahekima au ufahamu wa kibinadamu wakati huo. Mzaburi wakale,akizungumzia Neno la Mungu, aliandika: “Jumla ya Neno lakoni kweli, na hukumu zako za haki zinadumu milele” (119:160).Uchambuzi wake ulikuwa sahihi kabisa, kutoka meli kubwazaidi hadi vijidudu vidogo zaidi.

Maelezo ya Mwisho

1 For an extensive, in-depth discussion of this topic,seeJeff Miller’s 2017 book Science vs. Evolution (Montgomery: Apologetics Press), pp. 61-110.

2 Miller, pp. 19-39.

3 It is not to be understood that the words “countless”or “numberless” indicate an infinite number of stars.This is a hyperbolic expression used by the Bible writer to mean simply that humans could not count the number because it is so vast. The fact that many in the past attempted to count them shows the wisdom of the Bible writer’s statement. Furthermore, it seemed obvious to Abraham in his discussion with God that he could not count the stars. This example of science in the Bible may not necessarily be one of major foreknowledge as much as one of accurate knowledge that was ignored by many.

4 Kenny Barfield (1997), Why the Bible is Number 1 (Eugene, OR: Wipf and Stock), chapter 12.

5 Walter W. Jaffee (1993), The Last Liberty: The Biography of the SS Jeremiah O’Brien (Palo Alto, CA:Glenncannon), pp. 2-3. Also Harry Butowsky (1985), SSJeremiah O’Brien, “Warships Associated with World WarII in the Pacific” National Park Service, http://npshistory.com/publications/nhl/world-war-iiwarships.pdf.

6 See S.I. McMillen and David Stern (2000), None of TheseDiseases (Grand Rapids, MI: Revell), third edition, p.31.

7 While it is true that the ancient world could have easily understood the value of blood, it seems that manyofthem did not. As with other examples of biblical scientificaccuracy, this instance may not necessarily be one of majorforeknowledge as much as one of accurate knowledge thatwasignored by many. Such examples validate the point thattheBible is not plagued with scientific mistakes that aresocommon among other books and writings.

8 McMillen and Stern, p. 19.

9 For an extensive, in-depth discussion of this topicsee Behold! The Word of God (Montgomery: ApologeticsPress), pp. 108-111. It is of further interest that thewater of Purification discussed in Numbers 19 is composedof several germ killing agents and substances that wouldhave further acted as disinfectants; pp.111-114.

10 S.E. Massengill (1943), A Sketch of Medicine and Pharmacy (Bristol, TN: S.E. Massengill Company), p. 252.

11 Roderick McGrew (1985), Encyclopedia of Medical History, (London: Macmillan Press), pp. 77-78.

12 The Old Testament has been replaced by the New Testament, and God now permits His followers to eat allkinds of animals (1 Timothy 4:1-5). The knowledge foundinthe Old Testament food laws, however, would still be valuable in places where proper preparation and sanitarypractices are not understood or available.

13 For an extensive, in-depth discussion of this topicsee Behold! The Word of God (Montgomery: ApologeticsPress), pp. 115-126.

14 Margie Mason (2010), “1 Chinese Baby Born With Syphilis Every Hour,” http://www.nbcnews.com/id/36967341/ns/healthinfectious_diseases/t/chinese-baby-born-syphilis-every hour/#.W4BQbWRKgr8.

15 Ibid.

16 “Syphilis—CDC Fact Sheet” (2008), http://www.cdc.gov/std/syphilis/STDFactSyphilis.htm#protect, emp. added.

17 For an extensive, in-depth discussion of this topicsee Behold! The Word of God (Montgomery: ApologeticsPress), pp. 126-129.

18 L.E. Holt and R. McIntosh (1953), Holt Pediatrics (New York: Appleton-Century-Crofts), twelfthedition, p. 126.

19 Andrew Snelling, “Transcontinental Rock Layers”(2008),https://assets.answersingenesis.org/doc/articles/pdfversions/flood_evidence_3.pdf.

20 Snelling, “When Continents Collide”(2017), Answers Magazine,https://answersingenesis.org/geology/plate-tectonics/when continents-collide/.

21 For an extensive, in-depth discussion of this topicsee Behold! The Word of God (Montgomery: ApologeticsPress), pp. 57-103.

UNAKILI NA MASHARTI: Tunafurahi kutoa idhini kwa makalahii kunakiliwa kwa sehemu au kwa ukamilifu wake, ili mradimasharti yetu yazingatiwe.

---

Published July 11, 2024