Mzunguko wa Kutokuamini
Jamii katika historia yote ya binadamu zimekuwa zikizunguka kwenye mzunguko wa mifumo ileile: kumtambua Mungu, kumkana Mungu, kukumbatia upotovu wa kimaadili, kupokea adhabu na uharibifu kutoka kwa Mungu, kutubu, na kisha kurudia tena. Waisraeli wa Agano la Kale walirudia mzunguko huu mara kadhaa kama inavyorekodiwa kwenye kitabu cha Waamuzi. Mzunguko huanza na macho ya mwanadamu yakimwangalia Mungu, wakimwabudu Mungu. Kadri muda unavyosonga, tunaelekea kushusha macho kutoka kwa Mungu, tukiangaliana sisi wenyewe, na kutangaza kuwa sisi tuna hekima na akili zaidi kuliko Mungu. Wengi huamua kuwa Mungu si wa lazima na wanajifanya kuwa Yeye hayupo. Basi Mwanadamu anakuwa wa kuabudiwa—Makaisari, mapapa, nyota wa Hollywood, na miungu ya Marekani. Hatua hii ya mzunguko ilianza nchini Marekani katika nusu ya mwisho ya karne iliyopita na inaoneshwa katika ulimwengu unaotuzunguka kwa njia mbalimbali.
Jamii inadai kuwa ina hekima zaidi kuliko Mungu kwa kusema kuwa kuwaadhibu watoto ni vibaya kwa sababu inawafundisha kuwa wakatili na inaathiri kujistahi kwao. Hata hivyo, Mungu, kupitia Sulemani, alisema kwamba “Yeye asiyetumia mtoto fimbo anamchukia mwanawe, bali yeye ampendaye humrudi mapema” (Mithali 13:24). Jamii kwa kiburi imejipandisha juu ya Mungu. Wengi katika jamii wanasema kuwa adhabu ya kifo ni ukatili usio wa kawaida, ile hali Mungu aliwaamuru Waisraeli kutoa adhabu ya kifo kwa makosa zaidi ya 15, na kuwapiga mawe hadi kufa ilikuwa ni njia ya kawaida ya kutoa adhabu ya kifo (Miller, 2002).Kufikiri kimakosa kwa binadamu, Mungu anahukumiwa kuwa na “adhabu za kikatili zisizo za kawaida.” Jamii inasema kuwa Mungu na serikali vinapaswa kutenganishwa, lakini Mungu anasema, “Heri taifa ambalo Mungu wake ni Bwana” (Zaburi 33:12). Jamii inasema kuwa ushoga na aina nyingine za ulawiti ni mitindo ya maisha inayokubalika ambayo inapaswa kuungwa mkono, hata kuhamasishwa. Lakini Mungu aliorodhesha ushoga kama kosa linalostahili kifo katika Agano la Kale (Mambo ya Walawi 20:13), na alisema kwamba mashoga na walawiti hawata “urithi ufalme wa Mungu” (1 Wakorintho 6:9-10). Jamii imewapandisha wanadamu hadi hadhi ya miungu wanaoweza kuamua kile kilicho sawa kimaadili na kile kilicho kibaya. Wanadamu hawalazimiki kusujudia kila mmoja kihalisi, ili kulaumiwa kwa kujiabudu. Kujipandisha hadi hadhi ya miungu kwa kupuuza Mungu wa kweli inatosha. Sisi ni wenye kiburi tunapokataa maagizo ya Mungu, kana kwamba tunahitaji kuelewa sababu za kila kitu ambacho Mungu anatuambia tufanye au tusifanye katika Neno lake. Anasema, “Kwa maana kama vile mbingu zilivyo juu kuliko dunia, ndivyo njia zangu zilivyo juu kuliko njia zenu, na mawazo yangu kuliko mawazo yenu” (Isaya 55:9). Tunatarajiwa kumwamini Yeye (Waebrania 11:6).
Kadri ya mzunguko kuelekea kwenye uovu wa kiroho unavyosonga mbele, wanadamu wanazidi kuhamisha mtazamo wao mbali zaidi kutoka kwa Mungu—na kisha kumtukuza mnyama hadi hadhi ya juu zaidi kuliko binadamu (ambao tayari wanachukuliwa kuwa juu kuliko Mungu). Heshima iliyotolewa kwa wanyama kupitia harakati za haki za wanyama za miaka ya hivi karibuni, inaonesha ulimwengu kwamba Marekani pia imefikia hatua hii ya mzunguko. Fikiria juu yake—katika miongo michache iliyopita, wanaharakati wamewamwagia rangi wanawake wanaovaa manyoya, wamejitolea kuokoa nyangumi, wamehamasisha matumizi ya viinitete vya binadamu kwa ajili ya kupima ili kuendeleza ustawi wa binadamu huku wakitafuta kupiga marufuku matumizi ya wanyama kwa madhumuni ya utafiti, wamependekeza kula mboga tu, n.k. Ni kosa kuvunja yai la tai kabla ya tai huyo kuzaliwa, lakini kuua mtoto wa binadamu kabla ya kutoka tumboni mwa mama yake ni jambo linalokubalika kwa jamii (“Bald Eagle,” 2002). “Iko njia ionekanayo kuwa sawa machoni pa mwanadamu, lakini mwisho wake ni njia ya mauti” (Mithali 14:12; 16:25). Njia ya Mungu inafanya kazi. Hata hivyo, matokeo ya mwisho ya kuinua wanyama ni kuona katika jamii nyingi za Kihindu maskini, za kimila za dunia, ambapo watu wanalala wakiwa na njaa mitaani huku ng’ombe wenye afya wakizunguka kwa uhuru kutokana na kuwa na hadhi yao ya juu kuliko binadamu. Ni wazi, wanadamu hawawezi kufanya maamuzi ya kiroho kwa ufanisi wao wenyewe. “Ee Bwana, najua njia ya mwanadamu haimo ndani yake; si kwa mwanadamu aendaye kuongoza hatua zake” (Yeremia 10:23).
Mara nyingi, ndani ya mzunguko huu wa kurudiarudia kwa maovu ya kiroho, macho ya wanadamu yanashuka hata zaidi kutoka kwa Mungu, na Dunia yenyewe inatukuzwa hadi hadhi ya mungu. Marekani ipo pia hapa. Waingie wanamazingira. “Mama Dunia” lazima alindwe kwa gharama yoyote. “Iokoe dunia.”“Hakuna alama za kaboni.” Wengine wanapendekeza kuwaua baadhi ya wanadamu ambao wanawaona kuwa hawafai sana kwa jamii ili kuokoa dunia na rasilimali zake (rejea Harrub, 2006). Utamaduni wa zamani, ambao watu wa Kikristo wamekuwa wakiuchukulia kama wa kipagani, sasa unapongezwa kwa kuabudu wanyama na dunia. Nadharia ya mabadiliko inasema kuwa dunia ndiyo inayohusika na kuwepo kwetu na maendeleo yetu—yaani, dunia ni mungu wetu. Tunapaswa kuikomboa ili tuokoke, na tuna uwezo wa kudhibiti hatima yake. Jamii inasema kuwa hatupaswi kujiona kuwa na haki ya “kutawala” juu ya asili, kwa kuwa wao ni mababu zetu na wana thamani sawa na sisi. Sisi wanadamu tumetokea tu kwa bahati mbaya zaidi kuliko wao. (Fikiria ujumbe wa Hollywood kwetu kuhusu mtazamo wake wa asili na dhambi ya kujaribu kudhibiti na kutawala juu yake katika filamu ya Instinct). Kwa kinyume kabisa, Mungu anasema kwamba wanadamu wanapaswa kuwa na utawala “juu ya dunia yote” (Mwanzo 1:26).
Hakika tunapaswa kuwa wasimamizi wazuri wa uumbaji wa Mungu. Hata hivyo, Dunia haipaswi kupewa hadhi ya heshima ambayo inatolewa leo. Wanadamu hawapaswi kujifikiria kwa kiwango cha juu kiasi kwamba wanadhani wanaweza kudhibiti hatima ya Dunia. Kinyume na mafundisho ya wanaoamini mabadiliko ya tabianchi, si mwanadamu mwenye uwezo wa kuharibu Dunia mwishowe. Ni Mungu Mwenye Nguvu Zote (2 Petro 3:10-12). Sio mauaji machoni pa Mungu kuua mmea, bila kujali jinsi au kwa mazingira gani jambo hilo linafanywa. Mungu hakuagiza adhabu ya kifo itekelezwe kwa wale wanaokata mti. Mimea haina thamani sawa na wanadamu, bila kujali kama kamati ya wanadamu waliopotoka kimaadili itaamua hivyo (rejea Willemsen, 2008).
Kwa upande mzuri, ikiwa mzunguko wa kawaida unajirudia tena, basi mzunguko huo unaweza kuwa unakaribia kukamilika na unaweza kurudi kwenye tathmini ya busara na ya kistaarabu ya hali halisi ya kiroho—kuturudisha kwa Mungu mmoja wa kweli, Muumba. Kuabudu kwa Marekani nafsi yake, ufalme wa wanyama, na Dunia kumekuwa kukiendelea kwa miongo kadhaa, huku kumwabudu Mungu kukifukuzwa kama jambo la kizamani. Kwa bahati mbaya, adhabu ya Mungu na uharibifu huja kila mara kabla ya mzunguko kuanza upya. Ingawa yaliandikwa miaka 2,000 iliyopita, maneno ya Paulo bado yana ukweli:
Wakijidai kuwa wenye hekima, walipumbazika, wakabadilisha utukufu wa Mungu asiyeharibika kuwa mfano wa mwanadamu anayeharibika—na ndege na wanyama wenye miguu minne na viumbe vitambaavyo. Kwa hiyo Mungu pia aliwaacha katika uchafu, katika tamaa za mioyo yao, ili kudhalilisha miili yao wenyewe, ambao walibadilisha ukweli wa Mungu kwa uongo, na wakaabudu na kumtumikia kiumbe badala ya Muumba, aliyeheshimiwa milele. Amina (Warumi 1:22-25, msisitizo umeongezwa).
MAREJELEO
“Bald Eagle,” (2002), [On-line], URL: http://midwest.fws.gov/eagle/protect/laws.html.
Harrub, Brad (2006), “Eliminate 90% of the Human Race?,” https://apologeticspress.org/APContent.aspx?category=9&article=1821.
Miller, Dave (2002), “Capital Punishment and the Bible,” [On-line], URL: https://apologeticspress.org/capital-punishment-and-the-bible-4433/.
Willemsen, Ariane, ed. (2008), “The Dignity of Living Beings with Regard to Plants—Moral Consideration of Plants for their Own Sake,” Federal Ethics Committee on Non-Human Biotechnology (Berne: Swiss Confederation), April.
REPRODUCTION & DISCLAIMERS: We are happy to grant permission for this article to be reproduced in part or in its entirety, as long as our stipulations are observed.
