Kujibu Wakosoaji wa Kristo

[KUMBUKA YA WAHARIRI: Kutoamini na kutilia shaka kunaendelea kupanua athari zake kwa jamii. Mashambulizi ya hivi majuzi dhidi ya utu wa Kristo yametoka kwenye Msimbo wa DaVinci pamoja na ile inayoitwa “injili ya Yuda.” Kulingana na www.thebeastmovie.com, mnamo Juni 6, 2006 (yaani, 6/6/6) filamu inayodhihaki historia ya Kristo (inayoitwa Mnyama) imeratibiwa kuonyeshwa katika kumbi za sinema ulimwenguni kote. Yaelekea wengi watatafakari maswali ambayo vyanzo hivyo vinatokeza kuhusu ikiwa kweli Yesu aliwahi kuishi, au kama Yeye aliishi, kama Yeye alikuwa mlaghai. Wengine wanaweza kuchagua tu kuamini chochote wanachosoma, kusikia, au kuona. Bila kujali, Wakristo wanahitaji kuwa tayari kutoa majibu yenye kuridhisha (rejea 1 Petro 3:15) wanapoitwa kutetea imani yao katika Mwana wa Mungu. Mara mbili katika muongo uliopita Apologetics Press imeshughulikia kwa mapana katika Reason na Ufunuo kuhusu historia ya Kristo (ona Jackson, 1998, 18[1]:6-7; Butt, 2000, 20[1]:1-6). Toleo hili la R & R hushughulikia maswali ambayo wakosoaji wa Kristo huuliza mara nyingi wanapotambua kwamba kuwepo Kwake miaka 2,000 iliyopita hakuwezi kupingwa. Tunatumai kuwa utafaidika kwa kujifunza jinsi madai hayo yanavyoweza kukanushwa kwa urahisi.]

Mara tu wenye kutilia shaka wanapokuja kutambua kwamba ushahidi wa historia ya Kristo na usahihi wa kihistoria wa Agano Jipya hauwezi kuelezewa kimantiki, hatua inayofuata inayochukuliwa mara kwa mara na wakosoaji wa Kristo ni kushambulia mchoro wa Biblia yenyewe wa Yesu. Ikiwa maadui wa Kristo wanaweza kudharau madai Yake ya uungu kwa kuonyesha matukio ya udanganyifu na tabia isiyofaa katika maisha Yake, basi kwa hakika Yesu hangeweza kuwa Ambaye Yeye na waandikaji wa Biblia walidai kwamba Alikuwa—Mungu katika mwili (Yohana 1:1 , NW. 14). Hata hivyo, ikiwa mashtaka dhidi ya maisha na tabia ya Yesu yamethibitishwa kuwa ya uwongo au hayana uthibitisho, basi shutuma hizo zinapaswa kutupiliwa mbali, na utambulisho wa kweli wa Yesu lazima ukubaliwe au kukataliwa kwa kutegemea ukweli kwamba mchoro wa Biblia wa maisha ya Kristo. inaafikiana na madai yake ya uungu.

Kwa hiyo wakosoaji wamedai nini kuhusu Mwana wa Mungu? Katika insha iliyotokea kwenye evilbible.com, adui mmoja wa Kristo aliandika: “Muumini mpendwa: …Ninakataa kumpokea Yesu kama mwokozi wangu binafsi, kwa kuwa tabia na mafundisho yake mara nyingi hufichua mtu ambaye anapaswa kuepukwa na si kuabudiwa” (Schnook). Dan Barker, asiyeamini kuwa kuna Mungu, alisema hivi katika makala yenye kichwa “Kwa Nini Yesu?”: “Ingekuwa jambo la kiakili na lenye matokeo zaidi kuiga wanadamu halisi, wa nyama na damu ambao wamechangia ubinadamu—mama ambao wamezaa, wanasayansi ambao wamepunguza mateso. , warekebishaji wa kijamii ambao wamepigana na ukosefu wa haki-kuliko kuabudu tabia ya sifa za kutiliwa shaka kama vile Yesu” (1993). Mkosoaji mwingine wa Kristo amesema: “…Yesu alifundisha maagizo machache ambayo yeye mwenyewe hakuyavunja! Kulingana na Biblia, YESU ALIKUWA MNAFIKI NA SI MKAMILIFU KWA UKWELI BAADA YA YOTE”! (Morgan, 1996). Inadaiwa kwamba Yesu alifanya na kusema mambo mengi yenye kutiliwa shaka katika huduma Yake yote ambayo yanapaswa kumfanya mtu amkimbie badala ya kumfuata. Makala haya yanashughulikia baadhi ya shutuma hizo na kutoa majibu yanayofaa katika kutetea uungu na tabia isiyo na dosari ya Kristo.

JE, YESU ALIPUUZA AMRI YA NNE?

Kama wachambuzi wengi wa maisha ya Kristo leo, Mafarisayo wa karne ya kwanza bila shaka hawakufikiri kwamba Mwana wa Mungu hakuwa na lawama. Kufuatia kulisha kwa Yesu watu elfu nne, Mafarisayo walikuja “kujaribu” kwake, wakimwomba awaonyeshe ishara kutoka mbinguni (Mathayo 16: 1). Baadaye katika kitabu cha Mathayo (19:3 na kuendelea), mwandishi aliandika jinsi “Mafarisayo nao walimwendea, wakimjaribu, na kumwambia, Je! ni halali mtu kumwacha mkewe kwa sababu yoyote? ” Lilikuwa lengo lao katika tukio hili, kama katika pindi nyingine nyingi, kumnasa Yesu katika mafundisho Yake kwa kumuuliza swali ambalo lingeweza kumnasa— swali ambalo, kama lingejibiwa kwa njia ambayo Mafarisayo walikuwa wametazamia, lingeweza kumletea Yesu ghadhabu ya Mungu. Herode Antipa (Mathayo 14:1-12; Marko 6:14-29) na/au baadhi ya Wayahudi wenzake (k.m., shule ya Hilleli, au shule ya Shamai). Mara ya tatu Mafarisayo walitaka “kumnasa kwa maneno yake” (Mathayo 22:15) huku wakiuliza, “Je, ni halali kulipa kodi kwa Kaisari, au sivyo?” (22:17). Mafarisayo wenye wivu na wanafiki hawakuchoka sana katika jitihada zao za kuharibu uvutano wa Bwana (kama wakosoaji wengi leo), hata wakati mmoja waliwashtaki wanafunzi wa Yesu kwa kuvunja sheria walipokuwa “wakipita katikati ya mashamba siku ya Sabato… wenye njaa, wakaanza kukwanyua masuke na kula” (Mathayo 12:1). [KUMBUKA: “Ujuzi wao wa kudharau tukio unaonyesha jinsi walivyozingatia matendo yake yote” (Coffman, 1984, p. 165). Uchunguzi wa hadubini ambao Yesu aliishi inaelekea haukuchoka hata kuliko kile ambacho baadhi ya “nyota” hupitia leo. Kwa maana moja, Mafarisayo wangeweza kuonwa kuwa “paparazi” wa siku za Yesu.] Yadaiwa, “Yesu alipuuza vikwazo kuhusu kile kisichoweza kufanywa siku ya Sabato” (McKinsey, 2000, ukurasa 265). Inasemekana kwamba aliwaruhusu wanafunzi wake “kufanya kazi” siku ya Sabato, ambayo Sheria ya Musa ilikataza (Mathayo 12:2; taz. Kutoka 20:9-10; 34:21).

Yesu alijibu shutuma za adui zake kwa kutoa ukweli wa jambo hilo, na wakati huohuo akifunua unafiki wa Mafarisayo. Kama ilivyokuwa desturi kwa Yesu alipojaribiwa na adui zake (cf. Mathayo 12:11-12; 15:3; 21:24-25; n.k.), Alijibu shtaka la Mafarisayo kwa maswali mawili. Kwanza, Yeye aliuliza hivi: “Je, hamjasoma alivyofanya Daudi alipokuwa na njaa, yeye na wale waliokuwa pamoja naye, jinsi alivyoingia katika nyumba ya Mungu, akala mikate ya wonyesho ambayo haikuwa halali kwake kuila, wala kwa wale walio na njaa. walikuwa pamoja naye, ila kwa makuhani tu?” ( 12:3-4 ). Yesu aliwakumbusha Mafarisayo juu ya tukio katika maisha ya Daudi (lililorekodiwa katika 1 Samweli 21:1 na kuendelea), ambapo yeye na wengine, walipokuwa wakikimbia kutoka kwa mfalme Sauli, walikula mkate wa wonyesho, ambao sheria ya kimungu iliwawekea makuhani tu (Mambo ya Walawi 24:24). 5-9). Wengine wamehitimisha bila uhalali kwamba Yesu alikuwa akimaanisha kutokuwa na hatia kwa upande wa Daudi (na kwamba sheria za Mungu zinatii mahitaji ya mwanadamu- Zerr, 1952, 5:41; Dummelow, 1937, ukurasa 666), na hivyo alikuwa akitetea Wake Wake. wanafunzi “wasio na sheria” na mawazo sawa. Kwa kweli, hata hivyo, kinyume chake ni kweli. Yesu alisema waziwazi kwamba kile ambacho Daudi alifanya kilikuwa kibaya (“si halali”—12:4), na kwamba kile ambacho wanafunzi wake walifanya kilikuwa sahihi—hawakuwa “na hatia” (12:7). Zaidi ya hayo, kama vile J.W. McGarvey aliona: “Ikiwa Wakristo wanaweza kukiuka sheria wakati utunzaji wake ungehusisha ugumu au mateso, basi kuna mwisho wa kuteseka kwa ajili ya jina la Kristo, na mwisho hata wa kujikana nafsi” (1875, ukurasa 104). Wanafunzi hawakuruhusiwa na Yesu kuvunja sheria katika tukio hili (au nyingine yoyote) kwa sababu tu haikuwa rahisi (rejea Mathayo 5:17-19). Mafarisayo walikosea tu katika mashtaka yao. Kama maadui wengi wa Yesu leo, “Mafarisayo walikuwa wametoka ili ‘kumchukua’ Yesu; na malipo yoyote yalikuwa bora kuliko kutokuwepo” (Coffman, 1984, ukurasa 165). “Sheria” pekee ambayo wanafunzi wa Yesu waliivunja ilikuwa tafsiri ya kifarisayo ya sheria (ambayo ilikuwa takatifu zaidi kwa baadhi ya Mafarisayo kuliko sheria yenyewe). Akijibu utiifu huo wa sheria, Burton Coffman alisema hivi kwa nguvu: “Kwa maoni ya Mafarisayo, wanafunzi walikuwa na hatia ya kupura ngano! Upandaji miti kama huo, kuokota niti, na ukuzaji wa vitu vidogo pia kungewafanya wawe na hatia ya kumwagilia mashamba, ikiwa wangejibahatisha kuangusha matone machache ya umande walipokuwa wakipitia mashambani!” (ukurasa 165).

Yesu alitumia maagizo ya 1 Samweli 21 kuwafanya Mafarisayo watambue unafiki wao, na kuwaondolea hatia wanafunzi Wake. Daudi, mwanamume ambaye Wayahudi waliwahi kujisifu juu yake, alivunja waziwazi sheria ya Mungu kwa kula mikate ya wonyesho, na bado Mafarisayo walimkubali kuwa mwadilifu. Kwa upande mwingine, wanafunzi wa Yesu walikwanyua tu nafaka siku ya Sabato walipokuwa wakipita shambani—tendo ambalo sheria iliruhusu—lakini Mafarisayo waliwashutumu. Ikiwa Mafarisayo hawakukubali mwenendo wa Daudi, wangeweza kujibu kwa kusema, “Wewe ujihukumu mwenyewe. Ninyi nyote ni wenye dhambi.” Itikio lao kwa swali la Yesu—kunyamaza—lilikuwa lile la wanafiki waliokuwa wamefichuliwa.

Ndipo Yesu akauliza swali la pili, akisema, Je! (Mathayo 12:5 ). Hapa, Yesu alitaka Mafarisayo wakubali kwamba hata sheria yenyewe ilikubali kazi fulani siku ya Sabato. Ingawa Mafarisayo walifanya kana kwamba kazi zote zilipigwa marufuku siku hiyo, kwa kweli ilikuwa siku yenye shughuli nyingi zaidi za juma kwa makuhani.

Walioka na kubadilisha mikate ya wonyesho; walifanya dhabihu za sabato (Hes. xxviii. 9), na wana-kondoo wawili walichinjwa siku ya sabato pamoja na dhabihu ya kila siku. Hili lilihusisha kuua, kuchuna ngozi, na kusafisha wanyama, na kujenga moto ili kuteketeza dhabihu. Pia walipunguza taa za dhahabu, wakafukiza uvumba, na kutekeleza majukumu mengine mbalimbali (McGarvey, ukurasa 211-212).

Mojawapo ya “majukumu mengine” hayo yangekuwa kutahiri watoto wachanga wa kiume wakati siku ya nane ya mtoto ilipoangukia siku ya Sabato (Mambo ya Walawi 12:3; Yohana 7:22-23). Kusudi la Yesu kutaja kazi hizi za kikuhani “zisizo za utakatifu” lilikuwa ni kuthibitisha kwamba katazo la Sabato halikuwa na masharti. [KUMBUKA: Yesu alitumia neno “unajisi,” si kwa sababu makuhani walitia unajisi hekalu halisi walipokuwa wakifanya kazi, bali “kueleza yaliyokuwa ya kweli kulingana na mawazo potofu ya Mafarisayo kuhusu kazi za mikono zilizofanywa juu ya Sabbath” (Bullinger, 1898, ukurasa 676).] Ukweli ni kwamba, sheria ya Sabato “haikukataza kufanya kazi kabisa, bali kufanya kazi kwa faida ya kidunia. Shughuli katika kazi ya Mungu iliruhusiwa na kuamriwa” (McGarvey, n.d., p. 212). Kama vile makuhani waliomtumikia Mungu hekaluni siku ya Sabato walikuwa ndani ya sheria kabisa, vivyo hivyo na wanafunzi wa Yesu walipokuwa wakimtumikia “Bwana wa Sabato” (Mathayo 12:8), Ambaye utakatifu wake ulikuwa mkuu zaidi.kuliko ile ya hekalu (12:6; tazama Coffman, ukurasa 167). Yesu hakupuuza au kuhimiza ukaidi wa amri ya Mungu ya kushika Sabato.

JE, YESU ALIVUNJA AMRI YA TANO?

Fikiria mama anayemwomba mwanawe amfanyie jirani jambo fulani, na mwanaye anamjibu mama yake kwa kusema, “Mama, hilo linanihusu nini?” Kujibu ombi la mama (au la mwanamke yeyote) katika Amerika ya karne ya ishirini na moja kwa kiitikio, “Mwanamke…,” huonekana kukosa adabu na kuudhi. Zaidi ya hayo, Mkristo, ambaye ameagizwa kumheshimu baba na mama yake (Waefeso 6:2), hangekuwa nje ya mstari katika hali nyingi anapotumia usemi huo anapozungumza moja kwa moja na mama yake.

Kwa kuzingatia utumizi mbaya wa neno “mwanamke” katika mazingira fulani leo, watu fulani wanahoji jinsi Yesu angeweza kuzungumza na mama Yake miaka 2,000 iliyopita akitumia neno hili bila kuvunja amri ya “[mtu] na mama yako. ” (Kutoka 20:12; tazama Mathayo 15:4; Mathayo 5:17-20). Wakati Yesu, wanafunzi Wake, na mama yake walipokuwa kwenye arusi huko Kana ya Galilaya ambako kulikuwa na upungufu wa divai, Mariamu alimwambia Yesu, “Hawana divai” (Yohana 2:3). Ndipo Yesu akamjibu mama yake, akisema, Mama, una nini nami? Saa yangu haijafika bado” (Yohana 2:4). Ona kile ambacho mkosoaji mmoja ameandika kuhusu kile ambacho Yesu alisema katika mstari huu.

Katika Mat. 15:4 yeye [Yesu—EL] aliwaambia watu “Waheshimu baba yako na mama yako”; hata hivyo, alikuwa mmoja wa wa kwanza kupuuza kanuni yake mwenyewe kwa kumwambia mama yake katika Yohana 2:4, “Mama, nina nini nawe? (McKinsey, 1995, p. 44).

Wazia mtu akiongea na mama yake mwenyewe kwa njia isiyo ya heshima na kumwita kwa nomino isiyo ya utu kama ‘mwanamke.’ Zungumza juu ya mzao mwenye jeuri! (1995, ukurasa 134).

Yesu anahitaji kujizoeza heshima ya mzazi… (McKinsey, 2000, ukurasa 251).

Inaonekana upendo wa Yesu ulimponyoka (McKinsey, “Yesu…”).

Kwa nini Yesu hakumheshimu mama yake? Katika Yohana 2:4 , Yesu anatumia maneno yaleyale pamoja na mama yake ambayo roho waovu hutumia wanapokutana na Yesu. Hakika mwana wa Mungu alijua ya kwamba Mariamu alikuwa na baraka za Baba, sivyo, (na alikuwa mama ya Mungu) bila kutaja ukweli kwamba mwana wa Mungu hatawahi kuwa mkorofi? (Mc Kinsey,  “Matatizo…,” maoni ya mabano katika asili).

Kama mtu awezavyo kuona, Bw. McKinsey anasisitiza kwamba Yesu alikosea. Anatumia maneno hayo kumfafanua Yesu kuwa asiye na heshima, mjeuri, asiye na upendo, na asiye na adabu. Je, yuko sahihi?

Kama ilivyo kwa wakosoaji wengi wa Kristo, Bw. McKinsey ana hatia ya kuhukumu maneno ya Yesu kwa yale ambayo ni ya kawaida katika lugha ya Kiingereza ya karne ya ishirini na moja, badala ya kuweka maoni ya Yesu katika mazingira yao sahihi ya karne ya kwanza. Haikuwa jambo la jeuri au lisilofaa kwa mwanamume katika karne ya kwanza kuzungumza na mwanamke kwa kusema, “Mwanamke (gunai)….” Hii “ilikuwa hali ya heshima na upendo wa kuongea” (Vincent, 1997), “bila wazo la kukemea” (Robertson, 1932, 5:34). New International Version inanasa kwa usahihi maana ya neno hili katika Yohana 2:4 : “Mwanamke mpendwa, kwa nini unanihusisha?”. Yesu alitumia neno hili alipopongeza imani kuu ya mwanamke wa Kisirofoinike ( Mathayo 15:28 ), alipozungumza kwa upendo na Maria Magdalene baada ya kufufuka Kwake (Yohana 20:15), na alipozungumza na mama yake aliyekata tamaa kwa mara ya mwisho kutoka msalabani (Yohana 19 : 26). Paulo alitumia neno hilihili alipozungumza na wanawake Wakristo (1 Wakorintho 7:16). Kama Adam Clarke alivyosema: “Hakika hakuna aina ya kutoheshimu inayokusudiwa, lakini, kinyume chake, malalamiko, urafiki, huruma, na wasiwasi, na kwa maana hii inatumiwa katika waandishi bora wa Kigiriki” (1996).

Kuhusu kwa nini Yesu alitumia neno “mwanamke” (gunai) badala ya “mama” (meetros) alipozungumza na Mariamu (jambo ambalo hata katika tamaduni za Kiebrania na Kigiriki za karne ya kwanza ilikuwa njia isiyo ya kawaida ya kumwita mama,” Leon Morris alisema kwamba Yaelekea Yesu alikuwa akionyesha kwamba kuna uhusiano mpya kati yao anapoingia katika huduma yake ya hadhara…. Ni wazi kwamba Maria alifikiria uhusiano wa karibu wa nyumba ya Nazareti kuwa unaendelea. Lakini Yesu katika huduma yake ya hadharani hakuwa tu au hasa mwana wa Mariamu, bali “Mwana wa Adamu” ambaye alipaswa kuleta hali halisi ya mbinguni kwa watu duniani (1:51). Uhusiano mpya ulianzishwa (1995, ukurasa 159).

R.C.H. Lenski aliongeza: “[Wakati] Mariamu atabaki milele kuwa mama yake [Yesu’—EL], katika wito wake Yesu hamjui mama wala mtu wa ukoo wa kidunia, yeye ni Bwana na Mwokozi wao na vilevile wa wanadamu wote. Uhusiano wa kawaida wa kidunia umemezwa na uungu” (1961, ukurasa 189). Ni jambo la akili kuhitimisha kwamba Yesu alikuwa “akimjulisha” mama yake tu kwa njia ya upendo kwamba alipoanza kufanya miujiza kwa kusudi la kuthibitisha uungu Wake na asili ya kimungu ya ujumbe Wake, uhusiano Wake naye ulikuwa karibu kubadilika.

Hatimaye, jambo pia lazima lisisitizwe kwamba kuwaheshimu baba na mama haimaanishi kwamba mwana au binti hawezi kamwe kuwarekebisha wazazi wake. Marekebisho na heshima sio kinyume zaidi kuliko marekebisho na upendo. Mojawapo ya njia kuu za wazazi kufichua upendo wao kwa watoto wao ni kwa kuwarekebisha wanapofanya makosa (Waebrania 12:6-9; Ufunuo 3:19). Vivyo hivyo, mojawapo ya njia ambazo mwana mkomavu anaweza kuwaheshimu wazazi wake ni kuwaweka kando wanapokosea, na kuonyesha kwa upendo kosa lao au uangalizi katika jambo fulani. Fikiria ni kiasi gani kitendo hiki kingekuwa cha heshima zaidi kuliko kutochukua hatua yoyote na kuwaruhusu kuendelea katika njia ya upotofu bila kuwafahamisha hayo. Ni lazima tukumbuke kwamba ingawa Mariamu alikuwa mwanamke mkuu “aliyepata kibali kwa Mungu” (Luka 1:30), hakuwa mkamilifu (rejea Warumi 3:10,23). Hakuwa Mungu, wala “mama wa Mungu” (yaani, hakuanzisha Yesu au kumleta katika kuwepo). Lakini, ndiye aliyechaguliwa kumbeba Mwana wa Mungu tumboni mwake. Ni nani bora kurekebisha kutokuelewana kwake kuliko Mwana huyu?

JE, YESU ALIKIUKA AMRI YA NANE KWA KUMTIA MOYO MWIZI?

Vifungu vingi vya Maandiko vinafundisha—ama kwa uwazi au kwa uwazi—kuhusu dhambi ya wizi. Moja ya Amri Kumi ambazo Mungu aliwapa Israeli ilikuwa: “Usiibe” (Kutoka 20:15). Katika kitabu cha Mambo ya Walawi, mtu anaweza kusoma ambapo “Bwana akanena na Musa, na kumwambia, Nena na mkutano wote wa wana wa Israeli, uwaambie… Msiibe, wala msitende kwa uongo, wala msiambiane uongo. …. Usimdhulumu jirani yako, wala usimnyang’anye’ ” (19:1-2,11,13). Ikiwa mwizi angepatikana akivunja nyumba usiku na akapigwa hadi akafa, sheria ya zamani ilisema kwamba hakutakuwa na “hatia kwa umwagaji wake wa damu” (Kutoka 22: 2). Chini ya agano jipya, mtume Paulo aliandikia kanisa la Efeso, akisema, “Yeye aliyeiba asiibe tena; haja” (4:28). Na kwa Wakristo wa Korintho, Paulo aliandika kwamba wezi “hawataurithi ufalme wa Mungu” (1 Wakorintho 6:9-11).

Hivyo, ni wazi Mungu huona kuiba kuwa ni uvunjaji wa sheria yake.

Hata hivyo, wakosoaji wa uungu wa Kristo wanadai kwamba Yesu aliwaamuru wanafunzi Wake waibe punda na mwana-punda kabla ya kuingia Yerusalemu katika juma la mwisho la maisha Yake. Kulingana na simulizi la Injili ya Mathayo, Yesu aliwaagiza wanafunzi wake, akisema, “Nendeni mpaka kijiji kilicho mbele yenu, na mara mtamkuta punda amefungwa, na mwana-punda pamoja naye. Wafungueni na mniletee Mimi. Na mtu ye yote akiwaambia neno lo lote, mtasema, Bwana anawahitaji; naye atawatuma mara” (Mathayo 21:1-3). Luka aliongeza hivi: “Basi wale waliotumwa wakaenda zao, wakaona ni kama vile alivyowaambia. Lakini walipokuwa wakimfungua huyo mwana-punda, wamiliki wake wakawaambia, ‘Kwa nini mnamfungua huyo mwana-punda?’ Wakasema, ‘Bwana anamhitaji -35). Kuhusu hadithi hii, McKinsey aliuliza: “Je, tunapaswa kuamini huu si wizi? Hebu fikiria kuona mtu usiyemjua akiendesha gari lako huku akidai kwamba bwana alihitaji” (1985, ukurasa 1). Inadaiwa, “Yesu aliwaambia watu wamchukue mwana-punda… bila idhini ya mwenye nyumba.” Na hiyo, anasema McKinsey, “inajulikana kama kuiba” (2000, ukurasa 236). Kafiri mwingine kwa jina Dan Barker alitoa maoni yake kuhusu tukio hili katika maisha ya Yesu katika kitabu chake, Losing Faith in Faith, akisema, “Nilifundishwa kama mtoto kwamba unapochukua kitu bila kukiomba, huo ni kuiba” ( 1992). Lakini je, kweli Yesu aliwahimiza wanafunzi Wake waibe punda na mwana-punda? Je, matendo Yake yanaweza kuelezewa kimantiki kwa kuzingatia kauli nyingi katika Maandiko ambazo zinashutumu waziwazi wizi?

Kabla ya kujibu shutuma hizo, fikiria yafuatayo: Ikiwa mume angemtumia mke wake barua-pepe na kumwomba atembee kwa nyumba ya jirani na kuchukua lori la jirani yake ili alitumie kuvuta tanuru kuu hadi kwenye junkyard; je, mtu anayesoma barua pepe yake (pengine akikuta nakala yake ngumu ikiwa imekunjamana kwenye takataka) angekuwa na haki ya kuhitimisha kwamba bwana huyu alimwomba mkewe aibe lori hilo? Hakika sivyo. Kwa kuwa barua-pepe hiyo haikuwa na habari nyingine ndani yake zaidi ya ombi kwa mke kuhusu lori la jirani, mtu anayesoma barua hiyo angelazimika kupata habari zaidi ili kufikia mkataa kwamba mwanamume huyo na mke wake walikuwa na hatia ya wizi. Msomaji anaweza kuwa hajui ukweli kwamba mume alikuwa amepanga mapema pick-up vile na jirani yake siku iliyopita. Au, labda jirani alikuwa amemwambia mume wake wakati fulani mapema kwamba angeweza kutumia lori lake wakati wowote alipolihitaji.

Jambo ambalo Bw. McKinsey na wakosoaji wengine hawaonekani kamwe kutilia maanani katika ufasiri wao wa Maandiko ni kwamba Biblia hairekodi kila undani wa kila tukio inalotaja (tazama Yohana 21:25). Biblia haikukusudiwa kuwa mpangilio kamili wa matukio unaotaja kila kipengele kuhusu maisha ya wanaume na wanawake wote waliotajwa ndani yake. Kitabu cha Matendo ya Agano Jipya kinashughulikia kipindi cha takriban miaka thelathini, lakini kwa hakika kinahusu baadhi tu ya matendo ya baadhi ya watu.Wakristo wa mapema. Kulikuwa na mambo mengi zaidi ambayo Paulo, Petro, Sila, Luka, na Wakristo wengine wa karne ya kwanza walifanya ambayo hayajaandikwa humo. Kwa mfano, Paulo alitumia miaka mitatu huko Arabia na Dameski baada ya kuongoka kwake (Wagalatia 1:16-18), lakini Luka hakutaja maelezo haya, wala mambo mengi ambayo Paulo alitimiza katika miaka hii mitatu.

Kisa cha Yesu kuwaambia wanafunzi wake waende kutafuta punda na mwana-punda hakithibitishi kuwa ni mwizi, sawa na vile wanafunzi wa Yesu kuuliza na kuketi katika “chumba cha juu” kukiwafanya wahalifu (rejea Marko 14:13-15). Alipokuwa akiwatuma wanafunzi Wake wawili wachukue wanyama walioombwa, Yesu aliwaambia mahali hasa pa kwenda na jambo la kusema, kana kwamba tayari alijua hali ambazo punda na mwana-punda walipatikana. Huenda Yesu alipanga kimbele matumizi ya punda. Si Bw. McKinsey wala mtu yeyote mwenye shaka anayeweza kuthibitisha vinginevyo. Sawa na jinsi mwanamume halazimiki kurudi nyumbani kutoka kazini kila usiku na kumfanyia mke wake kila kitu alichofanya kila saa kazini, Biblia hailazimiki kujaza kila jambo la kila tukio, kutia ndani lile linalohusu kufikiwa kwa matukio mawili. wanyama. Hakuna ukinzani au shtaka la makosa ni halali ikiwa maelezo ya kimazingira yasiyohusiana yanaweza kuwekwa kwenye akaunti hiyo kwa maelezo ya wazi ambayo yametolewa.

Zaidi ya hayo, kutokuwa na hatia kwa Yesu na wanafunzi Wake kunaimarishwa na ukweli kwamba wanafunzi waliweza kuondoka na hayawani. Ikiwa wanafunzi kweli walikuwa wakiiba wanyama, mtu angefikiri kwamba wamiliki hawangeruhusu jambo hilo litukie. Pia, hakuna kinachosemwa katika maandishi kuhusu kile kilichowapata wanyama baada ya Yesu kuwapanda hadi Yerusalemu. Kwa yote tujuayo, wanafunzi wa Yesu wangeweza kuzirudisha mara moja kwa wamiliki wao.

Wakosoaji wanaomshtaki Bwana kwa wizi hawana msingi thabiti wa kusimama. Isipokuwa inaweza kuthibitishwa kwamba wanafunzi wa Yesu walichukua wanyama kwa nguvu (na bila ruhusa ya awali), haki inadai kwamba mashtaka ya hatia lazima yaondolewe.

JE, YESU ALIKUWA AMEAMINIWA?

Kristo alipozungumza na kundi la Wayahudi wenye uadui huko Yerusalemu kuhusu Mungu Baba, na usawa Wake mwenyewe pamoja naye (Yohana 5:17-30; tazama 10:30), alitetea uungu wake kwa kuelekeza kwa mashahidi kadhaa, akiwemo Yohana  Mbatizaji, Baba aliye mbinguni, na Maandiko (Yohana 5:33-47). Kauli moja ambayo imechanganya wasomaji fulani wa Biblia kuhusu utetezi wa Yesu wa uungu Wake inapatikana katika Yohana 5:31. Yesu alianza sehemu hii ya hotuba yake kwa kusema, “Nikijishuhudia mwenyewe, ushuhuda wangu si kweli. Kulingana na wachambuzi wengi wa Biblia, tangazo hili linapingana waziwazi na kauli ifuatayo Aliyosema katika pindi nyingine alipokuwa akizungumza na Mafarisayo. Alisema: “Hata nikijishuhudia mwenyewe, ushahidi wangu ni kweli” (Yohana 8:14). Angewezaje kusema kwamba ushuhuda Wake ulikuwa wa kweli, na si wa kweli, bila kusema uwongo?

Hebu wazia kwa muda mtu asiye na hatia anayeshtakiwa kwa mauaji. Anahukumiwa kuwa na hatia na hata baada ya kutangaza kutokuwa na hatia. (Mtu fulani alikuwa amemtayarisha mshtakiwa kwa ajili ya mauaji hayo, na ushahidi wote ambao baraza la mahakama ilisikiliza ulielekeza kwa mshtakiwa kuwa mkosaji.) Wakati wa kutoka nje ya nyumba ya mahakama, ikiwa mtu ambaye alihukumiwa kimakosa ataulizwa na mwandishi wa habari, “Je, una hatia? ,” naye anajibu kwa kusema, “Ikiwa mahakama inasema nina hatia, nina hatia,” je, mwanamume huyo amesema uwongo? Ingawa maneno, “Nina hatia,” na “Sina hatia,” ni tofauti kabisa, yanaweza yasiwe ya kupingana, kulingana na wakati na maana ambayo yanasemwa. Baada ya kesi hiyo, mshtakiwa alirudia tu uamuzi wa mahakama. Alisema, “Nina hatia,” na kumaanisha, “Mahakama imeniona na hatia.”

Yesu alipowakubalia Wayahudi uhakika wa kwamba ushuhuda Wake “haukuwa wa kweli,” hakuwa akikiri kuwa mwongo. Badala yake, Yesu alikuwa akiitikia sheria iliyojulikana sana ya siku zake. Katika sheria za Kigiriki, Kirumi, na Kiyahudi, ushuhuda wa shahidi haukuweza kupokelewa katika kesi yake mwenyewe (Robertson, 1997). “Ushahidi kwa mtu yeyote lazima daima kubebwa na mtu mwingine” (Morris, 1995, ukurasa 287). Sheria ya Musa ilisema hivi: “Shahidi mmoja asitokee juu ya mtu katika uovu wo wote, au dhambi yo yote atakayofanya; kwa vinywa vya mashahidi wawili au watatu jambo hilo litathibitishwa” (Kumbukumbu la Torati 19:15; tazama Mathayo 18:15-17). Mafarisayo walielewa sheria hiyo vizuri, kama inavyothibitishwa na maneno yao kwa Yesu: “Wewe unajishuhudia mwenyewe; Ushahidi wako si wa kweli” (Yohana 8:13). Katika Yohana 5:31, “Yesu anaonyesha kutowezekana kwa mtu yeyote kukubaliwa kwa msingi wa neno lake mwenyewe…. Anadai kwamba kama yeye mwenyewe angejitolea ushahidi mwenyewe, hiyo ingefanya kuwa sio kweli” katika mahakama ya sheria (Morris, ukurasa 287). Ikiwa Yesu hakuwa na ushahidi katika kesi kuhusu uungu Wake isipokuwa ushuhuda Wake Mwenyewe juu Yake Mwenyewe, ushuhuda Wake ungekuwa usio na mashiko na usiokubalika. Yesu alielewa kwamba wasikilizaji wake walikuwa na haki ya kutarajia ushahidi zaidi kuliko neno Lake tu. Sawa na kielelezo kilicho hapo juu ambapo mtu asiye na hatia anakubali mwenye hatia hukumu ya mahakama kama ya mwisho, Yesu alisema, “Ushahidi wangu si wa kweli,” na kumaanisha kwamba, kulingana na sheria, ushuhuda Wake mwenyewe mbali na mashahidi wengine ungehesabiwa kuwa batili (au hautoshi kuthibitisha ukweli).

Lakini kwa nini Yesu aliwaambia Mafarisayo wakati fulani baadaye kwamba “ushahidi Wake ni wa kweli” (Yohana 8:14 )? Tofauti ni kwamba, katika tukio hili, Yesu alikuwa anasisitiza ukweli kwamba maneno yake yalikuwa kweli. Hata kama katika mahakama ya sheria mashahidi wawili wanahitajika ili jambo lithibitishwe (sheria ambayo Yesu alitamka katika mstari wa 17), sheria hiyo haiondoi ukweli kwamba Yesu alikuwa anasema ukweli, kama vile haikuondoa ukweli. ukweli kwamba mtu aliyeshtakiwa kimakosa aliyetajwa hapo awali alikuwa akisema ukweli wakati wa kesi yake. Yesu alitangaza ushuhuda Wake kuwa wa kweli kwa sababu rahisi kwamba ushuhuda Wake ulifunua ukweli wa kweli kumhusu Yeye (Lenski, 1961, ukurasa 599). Kisha akafuata tamko hili la ukweli na uhakika wa kwamba kulikuwa na shahidi mwingine—Baba wa mbinguni aliyemtuma duniani (8:16-18). Hivyo, kwa hakika, ushuhuda Wake ulikuwa wa kweli katika maana mbili: (1) ulikuwa wa kweli kwa sababu ulikuwa wa kweli; na (2) ilikuwa halali kwa sababu ilithibitishwa na shahidi wa pili asiye na hatia—Baba.

Mungu Baba (Yohana 8:18; 5:37-38), pamoja na Yohana Mbatizaji (Yohana 5:33), ishara za miujiza za Yesu (5:36), Maandiko (5:39), na hasa maandishi ya Musa (5:46), yote yalithibitisha maneno ya kweli ambayo Yesu alisema kuhusu uungu wake. Kwa kusikitisha, wengi wa wasikilizaji Wake walikataa uthibitisho huo, kama vile watu wanavyoukataa leo.

JE, YESU ALIKUWA HAJUI KUPAA KWA ELIYA?

Yesu alipozungumza na Nikodemo kuhusu uhitaji wa “kuzaliwa mara ya pili” (Yohana 3:1-8), Yeye pia alitaka kukazia akilini mwa mtawala huyo wa Wayahudi kwamba maneno Yake yalitoka juu. Yesu alizungumza kuhusu mambo ya kiroho ambayo hakuna mtu aliyeyajua (Mathayo 13:35; tazama 7:28-29; Luka 2:47). Sababu moja ambayo Yesu alitoa ya kuweza kufafanua kweli hizo za kiroho inapatikana katika Yohana 3:13 . Hapa, mtume Yohana aliandika kwamba Yesu alimwambia Nikodemo, “Hakuna mtu aliyepaa mbinguni ila Yeye aliyeshuka kutoka mbinguni, yaani, Mwana wa Adamu” (Yohana 3:13). Kulingana na mwenye kushuku, kauli hii ya Yesu ina dosari kubwa. Kwa kuwa Agano la Kale linafunua kwamba Eliya aliepuka kifo cha kimwili na “akapanda mbinguni kwa upepo wa kisulisuli” (2 Wafalme 2:11; Mwanzo 5:24; Waebrania 11:5), inadaiwa Yesu hakuweza kumwambia Nikodemo, “Hapana. mtu amepaa mbinguni.” Je, mwenye shaka yuko sawa?

Ili kauli ya Yesu ipingane na kile ambacho Agano la Kale linasema kuhusu Eliya, mtu kwanza lazima afikiri kwamba Yesu alikuwa anarejelea mahali pale pale ambapo Eliya alipaa. Je, mwenye kushuku anaweza kuwa na uhakika kwamba “mbingu” ambayo Yesu alirejelea, ndiyo hiyo hiyo ambayo mwili wa Eliya ulipaa? Maneno “mbingu” au “mbingu” yanapatikana katika Biblia zetu za Kiingereza mara 700 hivi. Na bado, katika vifungu vingi ambapo “mbingu/(za)” zinapatikana, waandishi waliovuviwa hawakuwa wakizungumzia mbingu ya kiroho ambayo mara nyingi tunahusisha nayo neno. Kwa mfano, katika Mwanzo 1 na 2 neno la Kiebrania la mbinguni linapatikana mara 15 katika mistari 14. Lakini katika kila hali, neno hili linarejelea kitu kando na mbingu ya kiroho ambapo Mungu anakaa. Neno “mbingu” (Kiebrania shamayim, Kigiriki ouranoi) hutumiwa na waandikaji wa Biblia kwa njia tatu tofauti. Inatumika kurejelea mbingu za anga ambazo ndani yake ndege huruka, ndege hupaa, na mawingu hukusanyika (Mwanzo 1:20; Yeremia 4:25; Mathayo 6:26, ASV). “Mbingu” pia hutumiwa katika Biblia inaporejelea anga ambapo tunapata Jua, Mwezi, na nyota—mbingu za pembeni, au anga za juu ( Mwanzo 1:14-15; Zaburi 19:4, 6; Isaya 13:10). “Mbingu” ya tatu inayotajwa mara nyingi katika Maandiko ni mbingu ya kiroho ambamo Yehova anakaa (Zaburi 2:4; Waebrania 9:24 ), na ambapo, siku moja, waaminifu wataishi milele (Ufunuo 21:18-23; Yohana 14:1-3). Muktadha wa Yohana 3 unaonyesha wazi kwamba Yesu anarejelea mbingu za kiroho ambamo Mungu anakaa (rejea Yohana 3:27). Kifungu katika 2 Wafalme 2:11, hata hivyo, si wazi kama hiyo. Mwandishi wa 2 Wafalme angeweza kumaanisha kwa urahisi kwamba mwili wa Eliya ulipaa kimuujiza juu angani, usionekane tena na mtu yeyote Duniani. Hakuna mahali ambapo maandishi yanaonyesha kwamba aliondoka Duniani wakati huo ili kukaa katika uwepo wa Mungu. Kwa hakika alikwenda mahali fulani, lakini hatuna ushahidi kwamba alihamishiwa kwenye chumba halisi cha kiti cha enzi cha Mungu Mwenyezi.

Biblia huonyesha kwamba watumishi waaminifu wa Mungu wanapoondoka Duniani, roho zao hupelekwa kukaa mahali panapoitwa paradiso (au “kifua cha Abrahamu”—Luka 16:19-31). Kumbuka wakati Yesu alipofungwa msalabani, na kumwambia mwizi aliyetubu, “Leo, utakuwa pamoja nami katika Paradiso” (Luka 23:43). Neno paradiso linatokana na asili ya Kiajemi, na linamaanisha “bustani” au “bustani.” Je, Yesu na mwizi walienda wapi? Hakuna hata mmoja wao aliyekwenda mbinguni kuwa na Mungu Baba siku hiyohiyo kwa maana, katika Yohana 20:17 baada ya hukumu ya mahakama kama ya mwisho, Yesu alisema, “Ushahidi wangu si wa kweli,” na kumaanisha kwamba, kulingana na sheria, ushuhuda Wake mwenyewe mbali na mashahidi wengine ungehesabiwa kuwa batili (au hautoshi kuthibitisha ukweli).

Lakini kwa nini Yesu aliwaambia Mafarisayo wakati fulani baadaye kwamba “ushahidi Wake ni wa kweli” (Yohana 8:14 )? Tofauti ni kwamba, katika tukio hili, Yesu alikuwa anasisitiza ukweli kwamba maneno yake yalikuwa kweli. Hata kama katika mahakama ya sheria mashahidi wawili wanahitajika ili jambo lithibitishwe (sheria ambayo Yesu alitamka katika mstari wa 17), sheria hiyo haiondoi ukweli kwamba Yesu alikuwa anasema ukweli, kama vile haikuondoa ukweli. ukweli kwamba mtu aliyeshtakiwa kimakosa aliyetajwa hapo awali alikuwa akisema ukweli wakati wa kesi yake. Yesu alitangaza ushuhuda Wake kuwa wa kweli kwa sababu rahisi kwamba ushuhuda Wake ulifunua ukweli wa kweli kumhusu Yeye (Lenski, 1961b, ukurasa 599). Kisha akafuata tamko hili la ukweli na uhakika wa kwamba kulikuwa na shahidi mwingine—Baba wa mbinguni aliyemtuma duniani (8:16-18). Hivyo, kwa hakika, ushuhuda Wake ulikuwa wa kweli katika maana mbili: (1) ulikuwa wa kweli kwa sababu ulikuwa wa kweli; na (2) ilikuwa halali kwa sababu ilithibitishwa na shahidi wa pili asiye na hatia—Baba.

Mungu Baba (Yohana 8:18; 5:37-38), pamoja na Yohana Mbatizaji (Yohana 5:33), ishara za miujiza za Yesu (5:36), Maandiko (5:39), na hasa maandishi ya Musa (5:46), yote yalithibitisha maneno ya kweli ambayo Yesu alisema kuhusu uungu wake. Kwa kusikitisha, wengi wa wasikilizaji Wake walikataa uthibitisho huo, kama vile watu wanavyoukataa leo.

JE, YESU ALIKUWA HAJUI KUPAA KWA ELIYA?

Yesu alipozungumza na Nikodemo kuhusu uhitaji wa “kuzaliwa mara ya pili” (Yohana 3:1-8), Yeye pia alitaka kukazia akilini mwa mtawala huyo wa Wayahudi kwamba maneno Yake yalitoka juu. Yesu alizungumza kuhusu mambo ya kiroho ambayo hakuna mtu aliyeyajua (Mathayo 13:35; tazama 7:28-29; Luka 2:47). Sababu moja ambayo Yesu alitoa ya kuweza kufafanua kweli hizo za kiroho inapatikana katika Yohana 3:13 . Hapa, mtume Yohana aliandika kwamba Yesu alimwambia Nikodemo, “Hakuna mtu aliyepaa mbinguni ila Yeye aliyeshuka kutoka mbinguni, yaani, Mwana wa Adamu”(Yohana 3:13). Kulingana na mwenye kushuku, kauli hii ya Yesu ina dosari kubwa. Kwa kuwa Agano la Kale linafunua kwamba Eliya aliepuka kifo cha kimwili na “akapanda mbinguni kwa upepo wa kisulisuli” (2 Wafalme 2:11; Mwanzo 5:24; Waebrania 11:5), inadaiwa Yesu hakuweza kumwambia Nikodemo, “Hapana. mtu amepaa mbinguni.” Je, mwenye shaka yuko sawa?

Ili kauli ya Yesu ipingane na kile ambacho Agano la Kale linasema kuhusu Eliya, mtu kwanza lazima afikiri kwamba Yesu alikuwa anarejelea mahali pale pale ambapo Eliya alipaa. Je, mwenye kushuku anaweza kuwa na uhakika kwamba “mbingu” ambayo Yesu alirejelea, ndiyo hiyo hiyo ambayo mwili wa Eliya ulipaa? Maneno “mbingu” au “mbingu” yanapatikana katika Biblia zetu za Kiingereza mara 700 hivi. Na bado, katika vifungu vingi ambapo “mbingu/(za)” zinapatikana, waandishi waliovuviwa hawakuwa wakizungumzia mbingu ya kiroho ambayo mara nyingi tunahusisha nayo neno. Kwa mfano, katika Mwanzo 1 na 2 neno la Kiebrania la mbinguni linapatikana mara 15 katika mistari 14. Lakini katika kila hali, neno hili linarejelea kitu kando na mbingu ya kiroho ambapo Mungu anakaa. Neno “mbingu” (Kiebrania shamayim, Kigiriki ouranoi) hutumiwa na waandikaji wa Biblia kwa njia tatu tofauti. Inatumika kurejelea mbingu za anga ambazo ndani yake ndege huruka, ndege hupaa, na mawingu hukusanyika (Mwanzo 1:20; Yeremia 4:25; Mathayo 6:26, ASV). “Mbingu” pia hutumiwa katika Biblia inaporejelea anga ambapo tunapata Jua, Mwezi, na nyota—mbingu za pembeni, au anga za juu ( Mwanzo 1:14-15; Zaburi 19:4, 6; Isaya 13:10). “Mbingu” ya tatu inayotajwa mara nyingi katika Maandiko ni mbingu ya kiroho ambamo Yehova anakaa (Zaburi 2:4; Waebrania 9:24 ), na ambapo, siku moja, waaminifu wataishi milele (Ufunuo 21:18-23; Yohana 14) :1-3). Muktadha wa Yohana 3 unaonyesha wazi kwamba Yesu anarejelea mbingu za kiroho ambamo Mungu anakaa (rejea Yohana 3:27). Kifungu katika 2 Wafalme 2:11, hata hivyo, si wazi kama hiyo. Mwandishi wa 2 Wafalme angeweza kumaanisha kwa urahisi kwamba mwili wa Eliya ulipaa kimuujiza juu angani, usionekane tena na mtu yeyote Duniani. Hakuna mahali ambapo maandishi yanaonyesha kwamba aliondoka Duniani wakati huo ili kukaa katika uwepo wa Mungu. Kwa hakika alikwenda mahali fulani, lakini hatuna ushahidi kwamba alihamishiwa kwenye chumba halisi cha kiti cha enzi cha Mungu Mwenyezi.

Biblia huonyesha kwamba watumishi waaminifu wa Mungu wanapoondoka Duniani, roho zao hupelekwa kukaa mahali panapoitwa paradiso (au “kifua cha Abrahamu”—Luka 16:19-31). Kumbuka wakati Yesu alipofungwa msalabani, na kumwambia mwizi aliyetubu, “Leo, utakuwa pamoja nami katika Paradiso” (Luka 23:43). Neno paradiso linatokana na asili ya Kiajemi, na linamaanisha “bustani” au “bustani.” Je, Yesu na mwizi walienda wapi? Hakuna hata mmoja wao aliyekwenda mbinguni kuwa na Mungu Baba siku hiyohiyo kwa maana, katika Yohana 20:17 baada ya (Mathayo 5:20), Yesu alidhihirisha hali yake ya dhambi kwa njia ya kuwashutumu wale waliotumia neno ambalo alitamka nyakati fulani. Kulingana na kukataza Kwake kwa matumizi ya neno “mpumbavu” katika Mathayo 5:22, na matumizi Yake ya neno hili mahali pengine, wakosoaji wamedai kwamba Yesu (Ambaye Biblia inadai “hakufanya dhambi, wala udanganyifu haukuonekana kinywani Mwake” —1 Petro 2:22; tazama 2 Wakorintho 5:21) alikuwa na hatia ya unafiki (ona Morgan, 1996; Wells, 2001). Katika Mathayo 5:21-22, Yesu alisema:

Mmesikia watu wa kale walivyoambiwa, Usiue, na mtu akiua, itampasa hukumu. Lakini mimi nawaambia ninyi kwamba anayemkasirikia ndugu yake bila sababu itampasa hukumu. Na yeyote atakayemwambia ndugu yake, “Raca!” atakuwa katika hatari ya baraza. Lakini yeyote anayesema, “Mjinga wewe!” watakuwa katika hatari ya moto wa Jehanamu (Mathayo 5:21-22).

Ingawa katika kifungu hiki Yesu alionya dhidi ya matumizi ya neno “mpumbavu,” katika vifungu vingine Yesu alitumia neno hili waziwazi kufafanua watu mbalimbali. Karibu na mwisho wa Mahubiri ya Mlimani, Yesu alimfananisha mtu aliyesikia mafundisho Yake, lakini hakuyafuata, na “mtu mpumbavu aliyejenga nyumba yake juu ya mchanga” (Mathayo 7:26). Alipokuwa akifundisha kuhusu hitaji la kujitayarisha kwa ajili ya kuja kwake mara ya pili, Yesu alilinganisha wale ambao hawakuwa tayari kwa kurudi Kwake na wanawali watano wapumbavu (Mathayo 25:1-12). Kisha, Yesu alipokuwa akiwashutumu Mafarisayo kwa kutopatana kwao katika mambo ya kidini, Yeye alisema hivi: “Ole wenu viongozi vipofu, ninyi msemao, Mtu aapaye kwa hekalu, si kitu; lakini mtu akiapa kwa dhahabu ya hekalu, hana budi kulifanya.’ Wapumbavu na vipofu! Kwa maana ni lipi lililo kuu, dhahabu au hekalu litakasalo dhahabu? (Mathayo 23:16-17; 23:18-19). Swali ambalo wengine huuliza kujibu taarifa hizi zinazodaiwa kuwa za kinafiki ni, “Yesu angewezaje kushutumu matumizi ya neno ‘mpumbavu’ katika Mathayo 5:22, lakini kisha kuendelea kutumia neno hili Mwenyewe katika matukio mengine?”

Kwanza, ili maneno ya Yesu katika Mathayo 5:22 yapingane na matendo Yake yaliyorekodiwa katika vifungu vingine, mtu mwenye shaka lazima athibitishe kwamba neno “mpumbavu,” kama lilivyotumiwa katika 5:22, ni neno lile lile linalotumiwa mahali pengine. Neno la Kigiriki “Raka,” lililotumiwa awali katika Mathayo 5:22 , ni tafsiri ya neno la Kiaramu ambalo maana yake hususa inapingwa. [Uwezekano mkubwa zaidi, inamaanisha “mtu mtupu ambaye anafanya kama numskull” (Lenski, 1961, ukurasa 219; pia Robertson, 1930, 1:44).] Maana kamili ya neno “mpumbavu” (Kigiriki zaidi) katika muktadha huu pia inajadiliwa. “Wasomi wengi wanachukulia, kama matoleo ya zamani ya Kisiria yalivyofanya, kumaanisha wewe mjinga” (Bauer, et al., 1957, ukurasa 533). Ingawa wengine wanadhani kwamba zaidi ni sauti ya moros ya Kigiriki, kwa uwezekano wote,

kama vile “Raca” ni neno lisilo la Kigiriki, ndivyo neno zaidi ambalo Yesu alitumia hapa. Ikiwa ndivyo, basi ni neno ambalo kwa sikio la Kiyahudi lilimaanisha “muasi (dhidi ya Mungu)” au “mwasi”; lilikuwa ni neno ambalo Musa kwa hasira alilitumia kwa Waisraeli waliokata tamaa katika jangwa la Sini… (Hesabu 20:10). Kwa maneno haya ya haraka-haraka, yaliyosemwa chini ya uchochezi mkali, Musa alitengwa na Nchi ya Ahadi (Kaiser, et al., 1996, p. 359).

Kwa hivyo, inawezekana kabisa kwamba zaidi (iliyotafsiriwa “mjinga” katika Mathayo 5:22) si neno la kawaida la Kigiriki moros (mpumbavu) ambalo Yesu alitumia kwa Mafarisayo katika matukio mengine (Mathayo 23:17, 19), lakini inawakilisha Kiebrania moreh (Hesabu 20:10). [Kwa sababu hiyo, watafsiri wa American Standard Version waliongeza maandishi ya pambizoni kwa neno hili katika Mathayo 5:22 : “Au, Moreh, usemi wa Kiebrania wa kushutumu.”] Ni wazi kwamba ikiwa maneno mawili tofauti yanazungumziwa, kwa akili Yesu angeweza. asichukuliwe kuwa mnafiki.

Pili, ni lazima ikumbukwe kwamba maelezo ya Yesu katika Mathayo 5:22 yalifanywa ndani ya muktadha ambapo alikuwa analaani hasira isiyo ya haki (5:21-26). Ingawa Mafarisayo walishutumu kuua, lakini walipuuza hisia na mitazamo mibaya ambayo nyakati fulani iliongoza kwenye kumwaga damu isiyo na hatia, Yesu alishutumu pia matendo na mawazo. Badala ya kushughulika na matatizo “ya pembeni” tu, Yesu aliingia kwenye kiini cha jambo hilo. Kama mtu ambaye “alijua yaliyomo ndani ya mwanadamu” (Yohana 2:25), Yesu alikuwa na sifa zaidi ya kutangaza hukumu juu ya Mafarisayo wanafiki (tazama Yohana 12:48). Sawa na ukosefu wa uadilifu ambao ulidhihirisha matendo ya kutoa misaada ya Mafarisayo (Mathayo 6:1-4), sala (6:5-15), kufunga (6:16-18), na hukumu (7:1-5), Yesu pia alishutumu. hasira yao isiyo ya haki. [KUMBUKA: Yesu hakushutumu hasira zote (rej. Waefeso 4:26; Yohana 2:13-17), bali hasira isiyo ya haki.] Ni katika muktadha huu ambapo Yesu alionya dhidi ya matumizi ya neno “mpumbavu.” Yesu hakuwa akimkataza mtu kuwaita watu “wapumbavu” ikiwa ilifanywa kwa njia ifaayo (rejea Zaburi 14:1), lakini alikuwa akikataza jambo hilo lilipofanywa kwa roho ya dharau mbaya. “Alionya dhidi ya kutumia neno mjinga kama aina ya unyanyasaji” ambayo ilionyesha “chuki katika moyo wa mtu kuelekea wengine” (“Fool,” 1986; Mathayo 5:43-48). Kama ilivyo katika maeneo mengine mengi ations, inaonekana kwamba mtazamo, badala ya maneno halisi, ni lengo la kukataza.

Ingawa mstari huu, unapochukuliwa katika muktadha wake, unaonekana kuwa unapatana na maneno na matendo ya Yesu yaliyorekodiwa mahali pengine katika masimulizi ya injili, katazo Lake kuhusu namna ya matumizi ya neno halipaswi kupuuzwa katika jitihada ya mwombezi huyo kutetea uungu wa Mungu. Kristo (au fundisho lingine lolote la Biblia). Tunaweza kumwita asiyeamini kuwa kuna Mungu “mpumbavu” kwa kutokubali kuwepo kwa Mungu (Zaburi 14:1), lakini kufanya hivyo kwa njia ya chuki na yenye nia mbaya ni dhambi. Kumbuka, Mkristo anaitwa “kujitetea kwa kila mtu” kwa roho ya “upole na woga” (1 Petro 3:15).

HITIMISHO

Ingawa wakosoaji wa Kristo walikuwa wengi wakati alioishi na muda mfupi baadaye, watu wengi na mataifa mengi tangu wakati huo wamemwona kuwa ni “mtu mkuu” (Renan) na mwalimu mkuu wa maadili, au , bora zaidi, Mwana wa Mungu. Lakini nyakati zimebadilika. Kwa bahati mbaya, ulimwengu tunamoishi (hata mataifa yaliyojengwa juu ya kanuni za Kikristo, yaani, Marekani) yanazidi kustahimili utu na mafundisho ya Kristo.

Kwa kuongezeka mara kwa mara, maadui wa Yesu wanatoa shutuma kali kwa Bwana wetu na kanisa Lake. Vitabu, majarida, Tovuti, sinema, n.k. vinatayarishwa kwa kasi kubwa inayojaribu kudhoofisha msingi wa Ukristo—uhakika wa kwamba Yesu ndiye “Kristo, Mwana wa Mungu aliye hai” (Mathayo 16:16 ). Wakiwa na hili akilini, Wakristo lazima wajitayarishe wenyewe kwa ajili ya ulinzi wa historia ya Kristo, uungu, na usafi wa kiroho. Hakuna kitu muhimu zaidi kwa imani ya Mkristo kuliko Kristo. Je, ni nini basi ambacho kingeweza kuwa muhimu zaidi kwa Wakristo kufanya kuliko kumtetea Yeye alikuwa nani hasa—Mwana wa Mungu?

MAREJEO

Barker, Dan (1992), Kupoteza Imani katika Imani (Madison, WI: Freedom From Religion Foundation).

Barker, Dan (1993), “Why Jesus?,” Freedom From Religion Foundation, [On-line], URL: http://ffrf.org/nontracts/jesus.php.

Bauer, Walter, William Arndt, na F.W. Gingrich (1957), Lexicon ya Kigiriki-Kiingereza ya Agano Jipya na Fasihi Nyingine za Awali za Kikristo (Chicago, IL: University of Chicago Press).

Bullinger, E.W. (1898), Takwimu za Hotuba Zinazotumika katika Biblia (Grand Rapids, MI: Baker, 1968 iliyochapishwa tena).

Butt, Kyle (2000), “The Historical Christ—Fact or Fiction?,” Reason & Revelation, 20[1]:1-6, Januari.

Clarke, Adam (1996), Maoni ya Adam Clarke (Hifadhi ya Kielektroniki: Biblesoft).

Coffman, Burton (1984), Maoni kuhusu Injili ya Mathayo (Abilene, TX: ACU Press).

Dummelow, J.R. (1937), Maoni ya Juzuu Moja (New York,NY: MacMillan).

“Fool,” (1986), Nelson’s Illustrated Bible Dictionary (Electronic Database: Biblesoft).

Jackson, Wayne (1998), “The Historicity of Jesus Christ,” Sababu na Ufunuo, 18[1]:6-7, Januari.

Kaiser, Walter C. Mdogo, Peter H. Davids, F.F. Bruce, na Manfred T. Brauch (1996), Hard Sayings of the Bible (Downers Grove, IL: InterVarsity Press).

Lenski, R.C.H. (1961a), Ufafanuzi wa Injili ya Mtakatifu Mathayo (Minneapolis, MN: Augsburg).

Lenski, R.C.H. (1961b), Ufafanuzi wa Injili ya Mtakatifu Yohana (Minneapolis, MN: Augsburg).

McGarvey, J.W. (n.d.), Injili Nne (Cincinnati, OH: Kawaida).

McGarvey, J.W. (1875), Maoni kuhusu Mathayo na Marko (Delight AR: Gospel Light).

McKinsey, C. Dennis (hakuna tarehe), “Jesus, Beacon Imperfect,” Errancy ya Kibiblia [On-line], URL: http://members.aol.com/ckbloomfld/bepart11.html#issref113.

McKinsey, C. Dennis (hakuna tarehe), “Matatizo ya Vitambulisho na Tabia ya Yesu,” Biblical Errancy [On-line], URL: http://mywebpages.comcast.net/errancy/issues/iss190.htm.

McKinsey, C. Dennis (1985), “Maoni,” Biblical Errancy, January.

McKinsey, C. Dennis (1995), The Encyclopedia of Biblical Errancy (Amherst, NY: Prometheus).

McKinsey, C. Dennis (2000), Hitilafu ya Kibiblia (Amherst, NY: Prometheus).

Morgan, Donald (1996), “Yesu Alikuwa Mnafiki,” [On-line], URL: http://www.buffaloatheists.com/articles/group1/jesus%20was%20a%20hipocrite.htm.

Morris, Leon (1995), The Gospel According to John (Grand Rapids, MI: Eerdmans), toleo lililosahihishwa.

Renan, Ernest (hakuna tarehe), Maisha ya Yesu, [On-line], URL: http://www.infidels.org/library/historical/ernest_renan/life_of_jesus.html.

Robertson, A.T. (1930), Neno Picha katika Agano Jipya (Nashville, TN: Broadman).

Robertson, A.T. (1932), Neno Picha katika Agano Jipya (Nashville, TN: Broadman).

Robertson, A.T. (1997), Vielelezo vya Maneno ya Robertson katika Agano Jipya (Hifadhi ya Kielektroniki: Biblesoft).

Schnook, Charlotte (hakuna tarehe), “Biblia Inafaa kwa Ibada?” [Mkondoni], URL: http://www.evilbible.com/is_bible_fit_for_worship.htm.

Vincent, Marvin R. (1997), Masomo ya Neno katika Agano Jipya (Elektroniki Database: Biblesoft).

Wells, Steve (2001), Biblia ya Ufafanuzi wa Skeptic, [On-line], URL:http://www.Skepticsannotatedbible.com.

Zerr, E.M. (1952), Maoni ya Biblia (Raytown, MO: Chapisha Upya Machapisho).

Ilichapishwa Mei 3, 2006

UZALISHAJI NA KANUSHO: Tuna furaha kutoa kibali lengo la makala haya kutolewa tena kwa sehemu au kwa ukamilifu, mradi tu masharti yetu yatazingatiwa.

Masharti ya Uzalishaji→

---

Published November 1, 2024