Jiografia kama Kiashiria Muhimu Zaidi cha Dini
Mnamo Septemba 29, 2011, nilimjadili Blair Scott, Mkurugenzi wa Mawasiliano wa American Atheists, Inc. Wakati wa mjadala, alipendekeza kwamba moja ya sababu za msingi (kama sio sababu pekee) kwamba watu ni Wakristo ni kwa sababu walizaliwa katika jamii ambayo wengi wao ni Wakristo. Alidai kuwa ukweli huo unatia shaka juu ya uhalali wa Ukristo na uaminifu wa mtu anayedai kuamini Ukristo kwa kuzingatia ukweli wa madai yake. Si Blair pekee asiyeamini kwamba kuna Mungu ambaye ametumia njia hii ya kufikiri. Nilipomjadili Dan Barker mnamo Februari 12, 2009, kimsingi alisema sawa na Blair, aliposema, “kuna sababu nyingine zaidi ya sababu na ukweli kwamba watu huja kwenye imani yao.” Aliendelea:
Ya wazi zaidi ni jiografia. Jiografia ndio kitabiri kikubwa zaidi cha dini ambayo mtu atakuwa nayo. Ikiwa ulizaliwa Baghdad, unaweza kutabiri kwamba mtu huyo atakuwa na dini gani. Ikiwa ulizaliwa Tennessee, unaweza kutabiri kwa kiasi kikubwa utakuwa ni mtu wa aina gani na dini yako, kwa ujumla. Jeografia ni mtabiri wa juu Zaidi.” (Butt na Barker, 2009).
Ingawa inaweza kuwa kweli kwamba jiografia ndiyo kitabiri cha juu zaidi cha dini ya mtu, ni muhimu kuelewa kile ambacho Scott na Barker wanajaribu kusema, na kwa nini hakihusiani na ukweli wa pendekezo kwamba Mungu yuko. Maana yake ni kwamba ikiwa watu wengi katika eneo fulani wana imani fulani ya kidini, basi ukweli tu kwamba ni imani ya “kijadi” ya eneo hilo unapaswa kutoa mwanga wa kudharau imani, au angalau inapaswa kutilia shaka uaminifu na uthabiti wa kiakili wa wale wanaoshikilia Imani hiyo. Huu ni mfano halisi wa uwongo wa kimantiki unaojulikana kama upotofu wa kigeni. Uwongo wa kinasaba unafanywa wakati mtu anapojaribu kudharau wazo kulingana na asili yake, sio kulingana na sifa za wazo lenyewe. Katika kisa hiki, Barker, Scott, na watu wengine wasioamini kwamba kuna Mungu wanapendekeza kwamba imani katika Mungu wa Biblia yapasa kutiliwa shaka kwa msingi wa kwamba wazo hilo linatokana na tamaduni au maeneo fulani.
Wakati shutuma hii dhidi ya imani katika Mungu inapochunguzwa kwa kina, hata hivyo, inakuwa dhahiri kwamba hawa wasioamini Mungu wanaleta hoja ya msingi. Inajalisha nini ikiwa kitabiri kikubwa cha dini ya mtu ni jiografia? Je, hiyo inamaanisha kwamba habari hiyo ni ya uwongo? Ikiwa ndivyo ilivyo kweli, tungeweza tu kuhusisha imani na Mungu pamoja na “dini” nyingine zote na kusema kwamba jiografia ndiyo kitabiri kikubwa zaidi cha iwapo mtu atadai kuwa hakuna Mungu. Kura za maoni zinaonyesha kwamba wale waliozaliwa Uchina au Muungano wa Kisovieti wa zamani, na maeneo mengine ya Ulaya, wana uwezekano mkubwa wa kuwa watu wasioamini kuwa kuna Mungu kuliko maeneo mengine ya ulimwengu (“Dini Kuu za Dunia…,” 2007). Kwa hiyo, ina maana gani kuhusu dini ya wale wasioamini kuwa kuna Mungu? Je, inapaswa kukataliwa kama ilivyo kwa misingi ya jiografia? Tunalazimishwa na busara kuelewa kwamba haimaanishi chochote – isipokuwa ukweli kwamba watu wengi, kutia ndani wale wasioamini uwepo wa Mungu, wanakubali imani za watu walio karibu nao. Haisemi chochote kuhusu ukweli wa imani.
Tuseme tungependekeza kwamba jiografia ndiyo kitabiri kikubwa zaidi cha iwapo mtu atajua jedwali zake za kuzidisha akiwa na umri wa miaka 12. Je, hiyo ingemaanisha kwamba wale wote waliojifunza “jedwali zao za wakati” wana maoni yasiyo sahihi kuhusu ulimwengu? Bila shaka sivyo. Je, itamaanisha kwamba ujuzi wa ndani wa kuzidisha unatia shaka juu ya ukweli wa hesabu inayofanywa? Hapana. Haina uhusiano wowote na usahihi wa majedwali ya kuzidisha. Tena, tuseme kwamba tulisema kwamba jiografia ni kiashiria kimoja muhimu zaidi cha ikiwa mtu anaelewa jinsi viini vinavyopitishwa. Je, hiyo inamaanisha kwamba wale watu wote wanaonawa mikono kwa sababu “hivyo ndivyo mama zao walivyowafundisha kuhusu viini” wamefundishwa vibaya? Hakika sivyo.
Kwa kweli, tunajua kwa hakika kwamba jiografia haina uhusiano wowote na madai ya ukweli. Je, ni kweli kwamba watafuta ukweli halisi mara nyingi huachana na imani zao za kitamaduni, huacha mawazo ya uwongo, na kukumbatia ukweli kwamba Mungu yuko, Biblia ni Neno Lake, na Yesu ni Mwanawe? Ndiyo. Pia ni kweli kwamba wengi huacha kweli za kitamaduni ambazo walifundishwa wakiwa watoto, wanakataa uhalisi wa kuwepo kwa Mungu, na kubadilisha imani hiyo kwa mitazamo ya uwongo ya ulimwengu kama vile kutokuamini Mungu na unostiki. Hiyo hutokea pia.
Upinzani wa wasioamini uwepo wa Mungu kwamba mawazo kuhusu Mungu wa Biblia yapasa kutiliwa shaka kwa sababu yanashikiliwa na watu wengi zaidi katika maeneo fulani haina maana na yaweza kutupiliwa mbali kwa urahisi. Inapaswa, hata hivyo, kutufanya tusimame na kufikiria kwa nini tunashikilia imani tunazoamini. Mtume Paulo aliwahimiza watu wote “wajaribu mambo yote; lishikeni lililo jema” (1 Wathesalonike 5:21). Ni kweli kwamba watu wengi wana hatia ya kung’ang’ania imani kwa sababu tu familia au utamaduni wao unafungamana nayo kwa karibu, na Biblia inaonya waziwazi juu ya kufanya hivyo (rej. Marko 7:8-13).
Ukweli kwamba watu wengi wanaoshikilia mila kwa upofu haisemi chochote kuhusu ukweli au uwongo wa imani, lakini inasema jambo fulani kuhusu uaminifu wa yule anayeshikilia imani hizo bila “kuzijaribu” kweli. Ikiwa watu wote ulimwenguni wangetathmini kwa uaminifu imani zao za msingi kulingana na ukweli na sababu, wangekuwa Wakristo wa Agano Jipya bila kujali walizaliwa au wanaishi wapi sasa. Kama vile Yesu alivyoeleza kwa Pilato: “Mimi nimezaliwa kwa ajili ya haya, na kwa ajili ya haya mimi nalikuja ulimwenguni, ili niishuhudie kweli. Kila aliye wa hiyo kweli hunisikia sauti yangu.” (Yohana 18:37).
MAREJEO
Butt, Kyle na Dan Barker (2009), Butt/Barker Mjadala: Je, Mungu wa Biblia Yupo? (Montgomery, AL: Apologetics Press).
“Dini Kuu za Ulimwengu Zinaorodheshwa kwa Idadi ya Wafuasi” (2007),http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html#Wasio na Dini.
REPRODUCTION & DISCLAIMERS: We are happy to grant permission for this article to be reproduced in part or in its entirety, as long as our stipulations are observed.
