Je, Wewe Huna Thamani Sana Kuliko Mnyama?
Wakiinua vibao vilivyojumuisha “Maisha Yote ya Wanyama” na “RIP Harambe,” waandamanaji wa haki za wanyama walielezea kusikitishwa kwao na mauaji ya sokwe katika Bustani ya Wanyama ya Cincinnati.1 Akiwa amekengeushwa kwa muda na watoto wengine watatu, mama mmoja alishindwa kuwatambua watatu hao- mtoto wa aanguka kwenye onyesho la sokwe kwenye Bustani ya Wanyama ya Cincinnati.2 Mtoto huyo aliburutwa kwa ukali kuzunguka boma ndani ya futi moja au zaidi ya maji na Harambe, sokwe wa pauni 450 ambaye alikaa kwenye kalamu. Kutokana na hali ya sokwe huyo kuchafuka, na ucheleweshaji uliokuwapo katika matumizi ya bunduki ya kutuliza, wenye mamlaka waliona ni muhimu kumuua sokwe huyo, jambo lililozua ghadhabu nchi nzima.3
Ombi moja la mtandaoni linalotaka “Haki kwa Harambee,” likitaka wazazi kuchunguzwe, tayari limepokea sahihi zaidi ya 500,000. Profesa Peter Singer wa Chuo Kikuu cha Princeton na mwanaharakati wa haki za wanyama Karen Dawn anasisitiza: “Kama watetezi wa wanyama, tunasisitiza. usichukue maisha ya mvulana kuwa muhimu zaidi kuliko ya nyani mwenzako.”5 PETA alikuwa mwepesi kukaripia mbuga ya wanyama hata kuwa na sokwe na wanyama wengine kifungoni,6 ambapo “wananyonywa” na “kupigwa risasi. chini.”7 Mtaalamu wa PETA wa Primatologist, Julia Gallucci, alikashifu: “Msiba huu ndio sababu hasa PETA inahimiza familia kukaa mbali na kituo chochote kinachoonyesha wanyama kama maonyesho ya pembeni kwa wanadamu kutazama.”8
Kwa wale ambao akili zao zimeumbwa na mtazamo wa ukweli wa kimungu—kama vile akili nyingi za Waamerika, kwa sehemu kubwa ya historia ya Marekani, zilivyokuwa hapo awali—mkanganyiko kuhusu thamani ya wanadamu tofauti na ulimwengu wa wanyama unashangaza, unafadhaisha, na unahuzunisha. Je, ustaarabu unawezaje kuporomoka hadi sasa katika imani ya uhuishaji moja kwa moja, upagani, na kutukana Mungu? Hilo halipaswi kustaajabisha kwani, mara tu mtazamo wa ulimwengu wa Kikristo utakapotolewa kutoka kwa jamii yoyote ile, itikadi zitakazojaza ombwe haraka zitakuwa za kibinadamu, za kipagani, zisizo za kidini, potovu, na za kuabudu sanamu. Kwa hakika, kushuka kwa muda mrefu kwa nusu karne katika dimbwi la mkanganyiko wa kimaadili na kiroho ambao umeitambulisha Amerika kunakumbusha sana hali ya kijamii iliyokuwapo katika Milki ya Kirumi katika karne ya kwanza:
Japokuwa walimjua Mungu, hawakumtukuza kama Mungu, wala hawakumshukuru, bali walipotea katika mawazo yao, na mioyo yao yenye ujinga ikatiwa giza. Walijidai kuwa wenye hekima, wakawa wapumbavu, wakaubadili utukufu wa Mungu asiye na uharibifu kwa mfano wa sura ya binadamu aliye na uharibifu, ndege na wanyama wenye miguu minne na vitambaavyo. Kwa hiyo Mungu aliwaacha wafuate uchafu, katika tamaa za mioyo yao, hata wakavunjiana heshima miili yao wao kwa wao, walioibadili kweli ya Mungu kwa uongo, wakakisujudia kiumbe na kukitumikia badala ya Muumba anayehimidiwa milele. Amina (Warumi 1:22-25).
Kifungu hiki kinaendelea kufafanua uchafu wa kimaadili unaowaandama watu kama hao—taswira ya kuporomoka kwa maadili ya Marekani, ikijumuisha kukubali na kufanya ushoga na aina nyinginezo za uasherati, kutamani, na kumchukia Mungu, kwa kutaja machache (mstari 26-32).
Kujipenyeza kwa kiasi kikubwa kwa wasomi kwa mageuzi na kutokana Mungu kumesababisha kwa hakika hali za kijamii ambazo sasa zimeenea katika Amerika kuhusiana na hisia zisizo na maana na za juu za umuhimu zinazotolewa kwa wanyama na mazingira ya kimwili. Mtu yeyote, ambaye angesitasita hata kwa sekunde moja kuua sokwe (au mnyama mwingine yeyote) ili kuokoa mtoto wa binadamu, bila kujua amekuwa mhasiriwa wa uvamizi mkubwa wa propaganda za kibinadamu ambazo zinashindwa kutoa thamani ifaayo kwa wanyama.
Kwa wale wanaoamini kwamba Yesu Kristo ni Mwana wa Mungu, kwamba Yeye aliondoka ulimwengu wa mbinguni na kuja Duniani ili kufanya upatanisho kwa ajili ya dhambi, na kwamba sasa anatawala mbinguni kwenyewe, na siku moja ataleta Ulimwengu wote wa kimwili kwenye moto. hitimisho (2 Petro 3:1-11), thamani ya Harambe sokwe ni jambo lililotatuliwa. Yesu alizungumza moja kwa moja na kwa uhakika—mara kadhaa—na suala hilo.
Katika Mathayo 6, Yesu aliwahakikishia wanafunzi Wake kwamba utunzaji wa Mungu kwao ulimaanisha kwamba hawahitaji kuhangaika isivyofaa kuhusu kupata chakula na nguo. Kwa sababu kwake kulitia ndani shauri hili: “Waangalieni ndege wa angani, kwa maana hawapandi wala hawavuni wala hawakusanyi ghalani; lakini Baba yenu wa mbinguni huwalisha hao.Je, ninyi si wa thamani kuliko wao?” (mstari 26, Luka 12:25—“Je! ninyi ni wa thamani zaidi kuliko ndege?”).
Katika pindi nyingine, Yesu aliwapa wanafunzi changamoto wasiogope chuki, vitisho, na upinzani wa wale ambao wangejaribu kuzuia jitihada zao za kufundisha na kuhubiri ujumbe Wake. Kwa nini? Alieleza hivi: “Je, shomoro wawili hawauzwi kwa sarafu ya shaba? Na hakuna hata mmoja wao anayeanguka chini bila mapenzi ya Baba yenu. Lakini hata nywele za vichwa vyenu zimehesabiwa zote. Basi, msiogope;ninyi ni wa thamani kuliko shomoro wengi” (Mathayo 10:29-31, Luka 12:7). Zingatia kuwa wanyama wana thamani baadhi katika ulimwengu huu. Mungu aliumba kwa madhumuni maalum.
Hata hivyo, hakuna ulinganisho inapokuja katika kutathmini hali yao na thamani yao kuhusiana na wanadamu. Wanyama wanaweza kutumika. Lakini Yesu alisisitiza kwa uthabiti kwamba wanadamu ni wenye thamani zaidi kuliko wanyama wengi.
Katika pindi nyingine tena, Yesu aliwajibu wale waliotaka kumhukumu kwa ajili ya uponyaji—siku ya Sabato—mtu ambaye mkono wake ulikuwa umepooza na kulemaa. Uwezo wa kimantiki wa Bwana ulikuwa wa kutoboa na kupenya: “Akawaambia, Ni mtu yupi kwenu aliye na kondoo mmoja, naye akianguka shimoni siku ya Sabato, hatamshika na kumtoa? ” Swali hili lilikuwa tafakari ya Kumbukumbu la Torati 22:1-4. Ilikuwa sehemu ya Sheria ya Musa iliyokusudiwa kukuza utunzaji na hangaiko kwa wanadamu wenzetu. Katika jamii ya kilimo, uhifadhi wa wanyama wa shambani lilikuwa jambo zito. Maisha ya familia yalitegemea wanyama wake kwa chakula na nguo. Kwa hiyo,ikiwa inafaa Yesu kuingilia kati ili kuokoa uhai wa mnyama wa shambani ili wanadamu waruzuku, “basi mwanadamu ana thamani gani kuliko kondoo?” (Mathayo 12:11-12). Je, kondoo wana thamani fulani? Kwa hakika—ni muhimu ili kuandaa mahitaji ya msingi ya wanadamu. Lakini wao ni wanyama tu—hawana nafsi kama wanadamu, wala hawakuumbwa kwa mfano wa Mungu kama wanadamu (Mwanzo 1:26).9 Wazo la Yesu lilikuwa lenye kuhuzunisha. Kwa kweli, alikuwa akisisitiza tofauti muhimu kati ya wanyama na wanadamu. Kimsingi alikuwa akisema, “Ikiwa unaona thamani ya kuhifadhi uhai wa mnyama bubu, asiye na roho kwa manufaa ya wanadamu, kwa nini katika ulimwengu unaweza kuhoji kitendo Changu ambacho kitaboresha maisha na ustawi wa mwanadamu?” Kwa hakika, Yesu alionyesha kwamba hata maadui Wake wa kidini walikuwa wakifikiri wazi vya kutosha kujua kwamba wanyama hawapaswi hata kulinganishwa na thamani ya wanadamu.
Chochote kinachoweza kusemwa juu ya daraka la wazazi la kuwatia nidhamu watoto wao na kuwazoeza kuwa watiifu wazazi wanapowaonya watoto juu ya hatari zinazoweza kutokea kwenye bustani za wanyama, na lolote linaloweza kusemwa kuhusu thamani ya wanyama—kutoka pundamilia na masokwe hadi tarantula na boa constrictor. —hata hivyo, kulingana na Uungu, wanadamu wana thamani zaidi. Kama taifa, hisia zetu mbovu za kimaadili zinaonyeshwa wakati raia wetu wanaonyesha kujali zaidi sokwe mwenye umri wa miaka 17 kuliko watoto wachanga milioni 56 wasio na hatia ambao wamechinjwa kwa kuavya mimba tangu 1973.10.
MAREJEO
1 Natalie Angier (2016), “Je, Sokwe Wanahusika Katika Zoo? Kifo cha Harambe Huibua Mjadala,” The New York Times, Juni 6, http://www.nytimes.com/2016/06/07/science/gorilla-shot-harambe-zoo.html.
2 Polisi wameamua hatakabiliwa na mashtaka ya uhalifu. Tazama Madison Park na Holly Yan (2016), “Mauaji ya Sokwe: Mama ya Mvulana wa Miaka 3 Hatatozwa,” CNN, Juni 6, http://www.cnn.com/2016/06/06/us /harambe-gorilla-uchunguzi-kifo/.
3 “Hasira Baada ya Sokwe Kuuawa kwenye Bustani ya Wanyama ya Cincinnati ili Kuokoa Mtoto” (2016), CBS News, Juni 1, http://www.cbsnews.com/news/outrage-after-gorilla-harambe-killed-at-cinnati-zoo -kuokoa-mtoto/; Barbara Goldberg (2016), “Mauaji ya Sokwe Ili Kuokoa Mvulana katika Bustani ya Wanyama ya Ohio Yazua Hasira,” MSN News, Mei 30, http://www.msn.com/en-us/news/us/killing-of-gorilla- kuokoa-mvulana-at-ohio-zoo-sparks-hasira/ar-BBtCunM?li=BBnb7Kz&ocid=U270DHP; Kimberly Ricci (2016), “Watu Wamekasirishwa na Kifo cha Harambe ya Sokwe na Wanataka Haki,” Uproxx, Mei 30, http://uproxx.com/webculture/cinnati-outrage-harambe-gorilla-death/.
4 Sheila Hurt (2016), “Haki kwa Harambe,” https://www.change.org/p/cincinnati-zoo-justice-for-harambe.
5 Na Peter Singer na Karen Dawn (2016), “Op-Ed: Harambe the Gorilla Dies, Meat-Eaters Huzuni,” Los Angeles Times, Juni 5, http://www.latimes.com/opinion/op-ed/ la-oe-singer-dawn-harambe-death-zoo-20160605-snap-story.html.
6 Jennifer O’Connor (2016), “Gorilla Analipa kwa Maisha Yake kwa Uzembe wa Wengine,” PETA, Mei 29, http://www.peta.org/blog/gorilla-pays-with-life-for-others- uzembe/.
7 Angela Henderson (2016), “Kutoka Marius hadi Harambe: Mbuga za Wanyama Zinafundisha Kwamba Wanyama Wa Pori Wanaweza Kutumika,” PETA, Juni 1, http://www.peta.org/blog/marius-to-harambe-zoos-teach-wild -wanyama-wa-gharama/.
8 “PETA Inajibu Upigaji wa Gorilla kwenye Bustani ya Wanyama ya Cincinnati” (2016), WDRB, Mei 29, http://www.wdrb.com/story/32092202/peta-responds-to-gorilla-shooting-at-cinnati-zoo.
9 Bert Thompson (1999), “Je, Wanyama Wana Nafsi?” Apologetics Press, https://www.apologeticspress.org/apcontent.aspx?category=11&article=582.
10 Matt Walsh (2016), “Ulipokuwa Unamlilia Sokwe Aliyekufa, Watoto 125,000 Waliuawa Hivi Punde,” The Blaze, http://www.theblaze.com/contributions/while-you-were-crying-over-a -watoto-waliokufa-125-elfu-waliuawa-tu/.
Ilichapishwa Juni 12, 2016
UZALISHAJI NA KANUSHO: Tuna furaha kutoa ruhusa ili makala haya yanakilishwe kwa sehemu au kwa ukamilifu, mradi tu masharti yetu yatazingatiwa.
Masharti ya Uzalishaji→
REPRODUCTION & DISCLAIMERS: We are happy to grant permission for this article to be reproduced in part or in its entirety, as long as our stipulations are observed.
