Je, Kuwaadhibu Watenda Maovu Si Upendo?
Ni jambo la kawaida kusikia Wamarekani (na wengine) wakitoa maneno kudharau adhabu ya viboko au ya kifo (taz. Delgado, 2008). Eti, “Wazazi wenye upendo wasingekuwa wanapiga watoto wao” (kwa malengo ya kuwarekebisha kinidhamu). “Kimantiki Wakristo hawawezi kuwa watetea uhai na watetea adhabu kali.” “Biblia inasema msimlipe mtu ubaya kwa ubaya.” Watu wa kisasa huyatumia maneno haya mara kwa mara wakiwa na matumaini ya kuziondoa adhabu zote za viboko na kifo. Mfanye mtoto asimame kwenye kona, mweke mwanafunzi kizuizini, mfunge muuaji kifungo cha maisha ukimpatia milo mitatu kwa siku, kiyoyozi, televisheni, n.k., lakini kamwe usimdhuru wala kumuua kwa matendo yake yasiyofaa.
Biblia inasema nini kuhusu upendo na adhabu za kimwili kwa watenda maovu? Kwanza, kwa asili Mungu ni mwingi wa wema na upendo usio na kikomo (Marko 10:18; 1 Yohana 4:8). Bado, kutokana na kuua maelfu (au mamilioni) ya waovu wasiohesabika wakati wa Gharika (Mwanzo 6-8) hadi kuwaadhibu Anania na Safira waliokufa kwa kusema uwongo baada tu ya kuanzishwa kwa kanisa (Matendo 5:1-11), Mungu amewaadhibu watenda maovu mara kwa mara kimwili.
Pili, Mungu alimuonya Adamu juu ya hukumu ya kifo hata kabla dhambi haijaingia ulimwenguni (Mwanzo 2:17; Lyons, 2002). Baada ya Adamu kumuasi Mungu, akamfukuza kutoka katika bustani na mti wa uzima “asije…akaishi milele” (Mwanzo 3:22-24). Hivyo basi, mwanadamu hakujitenga tu kiroho na Mungu alipotenda dhambi bustanini, akikabili kwa mara ya kwanza kifo cha kiroho (Isaya 59:1-2; Waefeso 2:1), lakini pia mwanadamu alihukumiwa kifo cha kimwili.
Tatu, muda mrefu kabla ya kuanza kwa enzi za Musa na Kristo, sheria ya Mungu kwa ulimwengu wote ilijumuisha pia adhabu ya kifo. Mungu alimwagiza Nuhu na wanawe, akisema, “Atakayemwaga damu ya mwanadamu, damu yake huyo itamwagwa na mwanadamu, maana kwa mfano wake Mungu alimuumba mwanadamu” (Mwanzo 9:6). Mungu yule yule aliyewahukumu wanadamu, aliokoa nafsi nane, hadi kifo kwa uovu mwaka mmoja kabla, aliamuru adhabu ya kifo kwa wauaji. Kwa kanuni zote Mungu angemwonyesha mwanadamu katika Mwanzo 1-11 (tangu wakati wa Adamu hadi Ibrahimu), alichagua kujumuisha sheria ya adhabu ya kifo kwa wauaji.
Nne, uthibitisho zaidi kwamba upendo na adhabu za viboko au adhabu ya kifo si kinyume unatokana na Sheria ya Musa. Mungu akawaamuru wana wa Israeli, akisema;
“Usimchukie ndugu yako moyoni mwako…. Usifanye kisasi, wala kuwa na kinyongo juu ya wana wa watu wako, bali umpende jirani yako kama nafsi yako…. Na mgeni akikaa pamoja nawe katika nchi yako, usimdhulumu. Mgeni akaaye pamoja nawe atakuwa kama mzalia kwenu; Mpende kama nafsi yako” (Mambo ya Walawi 19:17-18, 33-34; taz. Warumi 13:9).
Myahudi mwaminifu, kama Wakristo, walitarajiwa “kutoshindana na mtu mwovu” (Mathayo 5:39) lakini badala yake “kwenda naye maili kadhaa zaidi” (Mathayo 5:41) na “kugeuza shavu lingine” (Mathayo 5:39). “Upendo,” baada ya yote, “ni utimilifu wa sheria” (Warumi 13:10; taz. Mathayo 22:36-40). Hata hivyo, jambo la kuvutia zaidi ni kwamba Mwisraeli aliamriwa kuadhibu (hata kuua) wavunja sheria. Sura tano tu baada ya kuamuru Mwisraeli “kutolipiza kisasi,” bali “kumpenda jirani yako kama nafsi yako mwenyewe” (Mambo ya Walawi 19:18), Mungu alisema:
Na Bwana akasema na Musa, na kumwambia, mtoe huyo aliyeapiza nje ya marago; na wale wote waliomsikia na waweke mikono yao kichwani mwake, kisha mkutano wote na wamwue kwa kumpiga kwa mawe. Nawe nena kwa wana wa Israeli kuwaambia, mtu awaye yote atakeyemlaani Mungu wake atachukua dhambi yake.na yeye atakayelikufuru jina la BWANA hakika atauawa; mkutano wote watamwua kwa kumpiga kwa mawe; kama ni mgeni, kama ni mzalia , hapo atakapolikufuru jina la BWANA atauawa. Na mtu ampigaye mtu hata akafa, lazima atauawa; Na atakayempiga mnyama hata akafa, atalipa; uhai kwa uhai. Na mtu akimtia mwenziwe kilema; vile vile kama alivyofanya, naye atafanyiwa vivyo; jeraha kwa jeraha, jicho kwa jicho, jino kwa jino; vile vile kama alivyomtia mtu kilema, naye atalipwa vivyo. Na mtu amwuaye mnyama atalipa; na yeye atakayemwua binadamu atauawa. Mtakuwa na sheria moja tu, kwa huyo aliyemgeni, na kwa mzalia; kwa kuwa mimi ndimi BWANA, Mungu wenu (Mambo ya Walawi 24:13-22).
Mwisraeli mwaminifu aliamriwa (na hivyo kutarajiwa) kuwa mwenye upendo, mkarimu, na asiyelipiza kisasi, wakati huo huo awadhibu watenda maovu, ikiwa ni pamoja na viboko na kifo. Vivyo hivyo, Mungu aliwaamuru Wakristo “wasilipize kisasi wenyewe” (Warumi 12:19), lakini badala yake “ushinde ubaya kwa wema” (12:21) na “mpende jirani yako kama nafsi mwenyewe” (13:9). Hata hivyo, akina baba wameamriwa kuwalea watoto wao “katika adabu na maonyo ya Bwana” (Waefeso 6:4, ASV). Cha zaidi, Paulo aliandika kwamba “mamlaka zinazoongoza” ni watumishi wa Mungu kwa wema, lakini wao pia “wanachukua upanga” na “kutekeleza ghadhabu juu ya yeye atendaye mabaya” (Warumi 13:1-4).
Ingawa usahihi wa kisiasa unaendelea kupinga adhabu ya kimwili kwa watenda maovu, kulingana na hisia zao kwamba hizo si za fadhili, zisizo na upendo, zisizo za kibinadamu, n.k., Maandiko yako wazi kabisa kuhusu mada hiyo. Mungu ameonyesha dhahiri kuwa watu wanaweza kuwa wenye upendo, wema, wenye kujali, wainjilisti, wasiolipiza kisasi, n.k., na bado wana mamlaka ya kuwaadhibu kimwili watenda maovu.
MAREJEO
Delgado, Raimundo (2008), “Wacha tutokomeze adhabu ya kifo,” Sun Coast Today, Januari 16, [Mtandaoni], URL: http://www.southcoasttoday.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/200 80116/OPINION /801160320/-1/NEWS.
Lyons, Eric (2002), “Kwa nini Adamu Hakufa Mara Moja?”
[On-line], URL: https://www.apologeticspress.org/articles/611
REPRODUCTION & DISCLAIMERS: We are happy to grant permission for this article to be reproduced in part or in its entirety, as long as our stipulations are observed.
