Je, Biblia Imeletwa Kwetu kwa Usahihi?

Maelezo ya Mhariri: Makala haya yametolewa katika nyongeza ya kwanza ya mwandishi wa kitabu Quran iliyofunuliwa.

Sayansi ya uhakiki wa maandishi ni uwanja wa uchunguzi ambao umekuwa wa thamani sana katika kuhakikisha usomaji wa asili wa maandishi ya Agano Jipya. Uhakiki wa maandishi unahusisha “uhakikisho wa aina halisi ya kazi ya fasihi, kama ilivyotungwa na kuandikwa na mwandishi wake.”¹ Ukweli kwamba nakala halisi hazipo,² na kwamba ni nakala pekee za nakala za hati asili. wameokoka, imewafanya wengine kwa uwongo kuhitimisha kwamba usomaji wa awali wa hati za Agano Jipya hauwezi kuamuliwa. Kwa mfano, mara kwa mara Wamormoni hujaribu kuthibitisha ubora wa Kitabu cha Mormon kuliko Biblia kwa kusisitiza kwamba Biblia imepotoshwa kwa karne nyingi katika mchakato wa kutafsiri (mabishano yanayoshirikiwa na Uislamu katika jaribio lake la kueleza upingaji wa mara kwa mara wa Biblia wa Quran). Hata hivyo, kujitosa katika ulimwengu unaovutia wa uhakiki wa maandishi huondoa hitimisho hili la mapema na lisilo na habari.

Jukumu la wachambuzi wa maandishi—wale wanaochunguza ushahidi uliopo wa hati inayothibitisha maandishi ya Agano Jipya—ni kuchunguza lahaja za maandishi (yaani, zinazokinzana). usomaji kati ya hati-mkono zinazohusisha neno, mstari, au mistari) katika jitihada ya kujenga upya usomaji wa awali wa maandishi. Je, eneo hili la uchunguzi limehitimisha nini kuhusiana na uadilifu na ukweli wa Biblia?

Je, Agano la Kale bado ni la Kutegemewa? ³

Ikiwa kuna makosa ya waandishi katika nakala za leo za maandishi ya Agano la Kale, wengi wanashangaa jinsi tunavyoweza kuwa na uhakika wa maandishi ya Agano la Kale. Biblia ilipitishwa kwa uaminifu katika karne nyingi. Je, haiwezekani kwamba iliharibiwa hivi kwamba umbo lake katika Biblia yetu ya sasa ni tofauti sana na chanzo cha asili?

Usahihi wa maandishi ya Agano la Kale ulionyeshwa kwa nguvu na ugunduzi wa hati-kunjo za Bahari ya Chumvi. Kabla ya 1947, hati za kale zaidi za Kiebrania zenye urefu muhimu hazikuwa na tarehe mapema zaidi ya karne ya tisa W.K. Hata hivyo, hati-kunjo za Bahari ya Chumvi zilipopatikana (zilizokuwa na sehemu za vitabu vyote vya Agano la Kale isipokuwa Esta), ugunduzi huu ulisukuma rekodi ya Agano la Kale. maandishi nyuma karibu miaka 1,000. Nakala hizi zilitolewa wakati fulani kati ya 200 B.K. na A.D. 100. Hati-kunjo moja iliyopatikana katika mapango ya Qumran ilikuwa ya umuhimu fulani. Ilikuwa hati-kunjo ya kitabu cha Isaya, ambayo haikuwa na maneno machache tu. Jambo lililokuwa la kustaajabisha kuhusu hati-kunjo hiyo ni kwamba ilipolinganishwa na maandishi ya Isaya yalitolewa miaka 900 baada yake, vitabu hivyo viwili vililingana karibu neno kwa neno, kukiwa na tofauti ndogo tu. Katika kutoa maoni yake juu ya usomaji huu wa kulinganisha wa maandiko hayo mawili, A.W. Adams aliona:

Makubaliano ya karibu ya Hati-kunjo ya pili ya Isaya kutoka Bahari ya Chumvi na hati za karne ya tisa na kumi yanaonyesha jinsi mapokeo ya maandishi yanayowakilisha yamehifadhiwa kwa uangalifu…. Kwa hiyo tunaweza kuridhika kwamba maandishi ya Agano letu la Kale yametolewa kwa mstari mmoja bila mabadiliko makubwa tangu mwanzo wa enzi ya Ukristo na hata kabla.⁴

Kwa kushangaza, ulinganisho wa maandishi ya kawaida ya Kiebrania na yale ya hati-kunjo za Bahari ya Chumvi ilibainika kuwa wawili hao ni karibu kufanana. Tofauti (karibu 5%) zilitokea tu katika tofauti ndogo za tahajia na makosa ya wanakili wa dakika. Hivyo, kama Rene Paché alivyosema: “Kwa kuwa inaweza kuonyeshwa kwamba maandishi ya Agano la Kale yalipitishwa kwa usahihi kwa miaka 2,000 iliyopita, mtu anaweza kudhania kwamba yalikuwa yamepitishwa hivyo tangu mwanzo.”⁵

Hata ndani ya vifungu mbalimbali vya Maandiko, marejeo mengi ya nakala za Neno la Mungu lililoandikwa yanaweza kupatikana. Nakala ya “kitabu cha torati” iligunduliwa Hekaluni wakati wa siku za Mfalme Yosia (c. 621 B.K.), hivyo kuonyesha kwamba maandishi ya Musa yalikuwa yamelindwa kwa muda wa karibu miaka 1,000 (2 Wafalme 22). Vifungu vingine vya Agano la Kale vinazungumza juu ya udumishaji wa Maandiko Matakatifu kwa miaka yote (Yeremia 36; Ezra 7:14; Nehemia 8:1-18).

Wakati wa huduma ya Yesu binafsi, Alisoma kitabu cha kukunjwa cha Isaya katika sinagogi la Nazareti. , na kuliita “Maandiko” ( Luka 4:16-21 )—neno la kitaalamu linalotumiwa katika Biblia kumaanisha maandiko ya kimungu. Yesu aliidhinisha ukweli kwamba Maandiko ya Agano la Kale yalikuwa yamehifadhiwa kwa uaminifu. Ingawa Yesu alisoma kutoka nakala ya Isaya, bado Aliiona kuwa Neno la Mungu. Kwa hivyo, Maandiko yalikuwa yamehifadhiwa kwa uaminifu katika maandishi . Zaidi ya hayo, ijapokuwa Yesu aliwashutumu waandishi wa siku zake kwa ajili ya dhambi zao nyingi, Hakuwahi hata kusema kwamba hawakuwa waaminifu katika kazi yao kama waandishi. Hakika, Yesu alitoa idhini si kwa nakala tu, bali hata kwa tafsiri (kwa mfano, Septuagint) ya Agano la Kale kwa kusoma na kunukuu kutoka kwao.

Mmoja wa wasomi wakuu wa lugha wa maandishi ya Agano la Kale alikuwa Dk Robert Dick Wilson. Wilson akiwa bwana wa lugha zaidi ya 35, alilinganisha kwa uangalifu maandishi ya Agano la Kale na maandishi kwenye makaburi ya kale. Kama tokeo la uchunguzi wake, alitangaza hivi: “Tuna hakika kisayansi kwamba tuna maandishi yaleyale ambayo Kristo na mitume walikuwa nayo na, kwa kadiri mtu ye yote ajuavyo, sawa na yale yaliyoandikwa na watungaji wa awali wa kitabu. hati za Agano la Kale.”⁶

Je, Agano Jipya bado Linategemeka?

Vipi kuhusu uadilifu wa Agano Jipya? Mtu anaweza kusema bila kusita na kwa ujasiri kwamba uhifadhi usioharibika wa Agano Jipya umethibitishwa kabisa. Katika kutathmini maandishi ya Agano Jipya, wahakiki wa maandishi hufanya kazi wakiwa na idadi kubwa ya ushahidi wa hati, kiasi ambacho ni kikubwa zaidi kuliko kile kinachopatikana kwa mwandishi yeyote wa kale wa kale. Kufikia 2018, idadi ya hati za Kigiriki—zima au nusu. —ambayo inathibitisha Agano Jipya inafikia 5,874.⁸ idadi hii haijumuishi vyanzo vingine vya ushahidi kama vile wingi wa manukuu ya uzalendo na matoleo ya kale. Hati bora zaidi za Agano Jipya ni za karibu A.D. 350, na labda mojawapo ya hati hizo muhimu zaidi ni Codex Vaticanus, “hazina kuu ya Maktaba ya Vatikani huko Roma,” na Codex Sinaiticus, ambayo ilinunuliwa na Jumuiya ya Madola. Waingereza kutoka Serikali ya Sovieti mwaka wa 1933.⁹ Zaidi ya hayo, nakala za mafunjo za Chester Beatty, zilizotangazwa hadharani mwaka wa 1931, zina kodeksi kumi na moja (juzuu za hati), tatu kati hizo zina sehemu kubwa ya Agano Jipya (kutia ndani masimulizi ya Injili). Mbili kati ya kodeti hizi hujivunia tarehe katika nusu ya kwanza ya karne ya tatu, ilhali ya tatu ni ya baadaye kidogo, ikiwa na tarehe katika nusu ya mwisho ya karne iyo hiyo.¹⁰ Maktaba ya John Rylands inajivunia ushahidi wa mapema zaidi. Kodeksi ya mafunjo iliyo na sehemu za Yohana 18 ni ya wakati wa Hadrian, aliyetawala kuanzia A.D. 117 hadi 138.¹¹

Uthibitisho mwingine wa usahihi wa hati za Agano Jipya unaweza kupatikana katika maandishi ya wale wanaoitwa “baba za mitume” – wanaume ambao aliishi kuanzia AD 100 hadi 550, na ambaye mara nyingi alinukuu kutoka kwa hati za Agano Jipya.¹² Irenaeus, Clement wa Alexandria, Tertullian, Tatian, Clement wa Roma, na Ignatius (walioandika kabla ya mwisho wa karne ya pili) wote walitoa nukuu kutoka kwa moja au zaidi ya masimulizi ya Injili.¹³ Mashahidi wengine wa uhalisi wa Agano Jipya ni Matoleo ya Kale, ambayo yanajumuisha maandishi ya Agano Jipya yaliyotafsiriwa katika lugha tofauti. Kilatini cha Kale na Kisiria cha Kale ndizo za kale zaidi, zikiwa na tarehe kutoka katikati ya karne ya pili.¹⁴

Ukweli ni kwamba, Agano Jipya linafurahia maandishi mengi zaidi ya kihistoria kuliko vitabu vingine vyovyote vilivyowahi kujulikana. Ikilinganishwa na hati 5,700+  za Kigiriki zinazothibitisha Agano Jipya, kuna nakala 643 pekee za Homer Iliad, ambacho bila shaka ndicho kitabu maarufu zaidi cha Ugiriki ya kale. Hakuna anayetilia shaka maandishi ya Julius Caesar Gallic Wars, lakini tunayo nakala 10 pekee, ya kwanza kabisa ambayo ilitolewa miaka 1,000 baada ya kuandikwa. Tuna maandishi mawili pekee ya Tacitus’ Histories na Annals, moja ya karne ya tisa na moja ya kumi na moja. Historia ya Thucydides, kitabu kingine cha kale kinachojulikana sana, inategemea hati nane pekee, za zamani zaidi kati ya hizo ni za A.D. 900 (pamoja na mabaki machache ya mafunjo yaliyoandikwa mwanzoni mwa enzi ya Ukristo). Na Historia ya Herodotus inajikuta katika hali sawa. “Hata hivyo hakuna mwanachuoni wa kitambo ambaye angesikiliza hoja kwamba uhalisi wa Herodotus au Thucydides uko shakani kwa sababu maandishi ya awali ya MSS [manuscripts—DM] ya kazi zao ambayo yana manufaa yoyote kwetu ni zaidi ya miaka 1,300 baadaye kuliko yale ya awali.”¹⁵ Hivyo Bruce alisema: “Ni jambo la kushangaza kwamba wanahistoria mara nyingi wamekuwa tayari kuamini rekodi za Agano Jipya kuliko wanatheolojia wengi.”¹⁶ Hata huko nyuma kama 1968, Bruce Metzger, profesa wa muda mrefu wa lugha na fasihi ya Agano Jipya huko Princeton. , alisema: “Uthibitisho wa maandishi ya Agano Jipya…ni mkubwa zaidi kuliko ule unaopatikana kwa mwandishi yeyote wa kale wa kale hivi kwamba ulazima wa kugeukia urekebishaji umepunguzwa hadi vipimo vidogo zaidi.”¹⁷ Kwa kweli, kuwa na wingi kama huo wa nakala za Agano Jipya kutoka ndani ya miaka 70 ya kuandikwa kwao si jambo fupi la kushangaza.¹⁸

Kwa maana moja, kazi ya mhakiki wa maandishi imekuwa si ya lazima, kwa kuwa idadi kubwa ya tofauti za maandishi zinahusisha mambo madogo ambayo hayaathiri mafundisho kama yanavyofanya. inahusiana na wokovu wa mtu. Hata zile lahaja ambazo zinaweza kuchukuliwa kuwa muhimu kimafundisho zinahusiana na mambo ambayo yanashughulikiwa kwingineko katika Biblia ambapo swali la uhalisi na uhalisi halijafichwa. Hakuna kipengele cha mafundisho ya Kikristo kilicho hatarini. Kama Ewert alivyosema: “[V]usomaji mkali katika hati zetu hauathiri mafundisho yoyote ya msingi ya Agano Jipya.”¹⁹ Msomi wa Agano la Kale Gleason Archer aliandika kwa kukubaliana:

Kwa kweli, imetambuliwa kwa muda mrefu na wataalamu wakuu katika uhakiki wa maandishi kwamba. ikiwa lahaja yoyote iliyothibitishwa vyema ingechukuliwa kutoka kwa kifaa chini ya ukurasa na ikabadilishwa kwa usomaji unaokubalika wa matini ya kawaida, hakuna kisa chochote badiliko moja kubwa la mafundisho au ujumbe.²⁰

Hata hivyo, wakosoaji wa maandishi wamefanya imefaulu katika kuonyesha kwamba  Agano Jipya linalosambazwa kwa sasa halitofautiani pakubwa na sahihi asili. Ushahidi wote wa kimaandishi unapozingatiwa, idadi kubwa ya usomaji unaokinzana umetatuliwa.²¹ Mtu huletwa kwenye usadikisho thabiti kwamba tuna Agano Jipya kama Mungu alivyokusudia.

Wachambuzi wakuu wa maandishi ulimwenguni wamethibitisha hitimisho hili. Sir Frederic Kenyon, mkurugenzi wa muda mrefu na msimamizi mkuu wa maktaba katika Jumba la Makumbusho la Uingereza, ambaye ujuzi wake na ustadi wake wa kutoa matamshi juu ya uchanganuzi wa maandishi haukuwa wa maana sana, alisema hivi: “Uasilia na uadilifu wa jumla wa vitabu vya Agano Jipya unaweza kuonwa na hatimaye kuthibitishwa.”²² Marehemu F.F. Bruce, Profesa wa Uchambuzi wa Kibiblia wa muda mrefu wa Rylands katika Chuo Kikuu cha Manchester, Uingereza, alisema hivi: “Usomaji tofauti ambao shaka yoyote juu yake umesalia kati ya wachambuzi wa maandishi wa Agano Jipya hauathiri swali la kimwili la ukweli wa kihistoria au wa imani na mazoezi ya Kikristo.”²³ J.W. McGarvey, iliyotangazwa na London Times kuwa “msomi aliyekomaa zaidi wa Biblia duniani,”²⁴ aliungana: “Mamlaka na thamani zote zilizo na vitabu hivi vilipoandikwa mara ya kwanza ni vyao bado.”25 Na wachambuzi mashuhuri wa maandishi Westcott na Hort aliliweka suala zima katika mtazamo wake waliposema:

Kwa kuwa uhakiki wa maandishi una usomaji mbalimbali kwa somo lake, na ubaguzi wa usomaji wa kweli kutoka kwa ufisadi kwa lengo lake, mijadala juu ya uhakiki wa maandishi karibu bila kuepukika inaficha ukweli rahisi kwamba tofauti ni matukio ya pili ya maandishi moja na yanayofanana kimsingi. Katika Agano Jipya hasa ni vigumu kuepuka

hisia iliyotiwa chumvi kuhusu uwiano ambao maneno yanayobadilika hubeba maandishi yote, na pia, katika hali nyingi, kuhusu umuhimu wao wa ndani. Kwa hivyo, si jambo la kupita kiasi kusema kwa uwazi kwamba kundi kubwa la maneno ya Agano Jipya ni bora zaidi kuliko michakato yote ya kibaguzi ya ukosoaji, kwa sababu hayana tofauti, na yanahitaji tu kunakiliwa.²⁶

Kuandika zaidi ya miaka mia moja iliyopita katika mwishoni mwa karne hiyo, na kwa kubainisha kwamba uzoefu wa karne mbili za uchunguzi na majadiliano ulikuwa umefikiwa, wasomi hawa walihitimisha: “Maneno yake kwa maoni yetu bado yana shaka hayawezi kufikia zaidi ya sehemu elfu moja ya Agano Jipya.”²⁷ Hii ina maana kwamba maandishi ya 999/1000 ya Agano Jipya ni yale yale leo kama yalipotoka kwa kalamu za waandishi waliovuviwa. Sehemu ndogo ambayo bado haijafahamika (1/1000) inajumuisha maelezo madogo ambayo hayana athari ya kimwili katika masuala ya imani au mafundisho. J.I. Packer, Profesa wa Bodi ya Magavana wa Theolojia katika Chuo cha Regent huko Vancouver, British Columbia, alitoa muhtasari wa ukweli: “[Imani] kuhusu kutosheleza kwa maandishi inathibitishwa, kwa kadiri inavyoweza kuthibitishwa, kwa uamuzi mmoja wa wasomi wa maandishi kwamba. maandishi ya Biblia yamehifadhiwa vyema, na hakuna hoja ya fundisho inategemea mojawapo ya idadi ndogo ya matukio ambayo usomaji wa kweli unasalia kuwa na shaka.”²⁸ Hakika, tena katika maneno ya msomi wa maandishi F.F. Bruce: “Kwa ‘utunzaji wa pekee na uandalizi’ wa Mungu maandishi ya Biblia yamekuja kwetu kwa usafi mwingi hivi kwamba hata toleo lisilochambuliwa zaidi la Kiebrania au Kigiriki… kuokoa nguvu.”²⁹ Kwa hiyo, shtaka linalodaiwa na Waislamu (na Wamormoni), kwamba Biblia imepotoshwa katika uwasilishaji, ni ya uwongo kabisa.

Qurani Ikilinganishwa

Mtu yeyote ambaye amechukua muda kuchunguza ushahidi wa muswada uliopo kwa ajili ya kuhakikisha hali halisi ya Biblia inajua kwamba tunayo Biblia katika hali yake ya karibu ya asili—dai ambalo halijathibitishwa kwa ajili ya Kurani. Umakini unaotolewa katika kuhakikisha hali asilia ya maandishi ya Kurani ni kidogo ukilinganisha na ile iliyotolewa kwa Biblia kwa ujumla, na hasa Agano Jipya. Kama John Gilchrist alivyoona:

Hapa hakuna tafsiri ya Kurani kulinganisha na tafsiri za Biblia kama vile Revised Standard Version au New American Standard Version. Haya yalifanywa na kamati za wanazuoni na tokeo limekuwa utoaji wenye uthabiti na sahihi wa asili. Kila tafsiri ya Qur’ani inayojulikana sana imekuwa ni kazi ya mtu binafsi na, kwa daraja moja au nyingine katika kila hali, thamani ya bidhaa ya mwisho inapunguzwa na kuwepo kwa imani na tafsiri za mwandishi mwenyewe.³⁰

Bila shaka , madai yasiyo na uthibitisho yanatolewa kwa ajili ya upokezi wa Qurani: “[Waislamu] wote wanakubali kwamba Quran ni ufunuo wa neno kwa Mungu. Pia wanakubaliana kuhusu maandishi na maudhui yake; yaani, hakuna maandishi tofauti yanayopatikana miongoni mwa shule zozote.”³¹ Ukweli kwamba Waislamu wanadai maoni ya umoja kuhusu usafi wa maandishi ya Kurani haionyeshi kwamba Qurani imeondolewa katika sifa ya pekee ya utofauti wa maandishi ambayo wote hati kutoka kwa historia ni mada.

Kinachoshangaza ni kwamba, Kurani yenyewe inatoa uthibitisho wa wazi wa uadilifu wa maandishi ya Biblia—angalau katika hali yake wakati Quran ilipoibuka mwanzoni mwa karne ya saba.Na aminini ninayo yateremsha, yanayosadikisha mliyo nayo (Kitabu), wala msiwe wa kwanza kukufuru, wala msishirikiane na Aya zangu kwa thamani ndogo, na nicheni Mimi. Usichanganye ukweli na uwongo, wala usifiche ukweli kwa kujua….Mnawaamrisha watu wema na nyinyi wenyewe mnasahau? Na nyinyi ni wasomaji wa Maandiko! basi hamna akili?… Enyi Wana wa Israel! Kumbukeni neema Yangu niliyokuneemesha na jinsi nilivyokufadhilisheni kuliko viumbe (vyote) (Sura 2:41-42,44,47).³²

Au wanasema: Ameizua? Sema: “Lau ningeliizua, basi hamwezi kunipatia (neema) yoyote kutoka kwa Mwenyezi Mungu. Yeye anayajua zaidi mnayo yazungumza (kwa upuuzi)! Anatosha kuwa shahidi baina yangu na nyinyi. Naye ni Mwingi wa kusamehe, Mwenye kurehemu.” Sema: “Mimi si mleta mafundisho mapya miongoni mwa Mitume, wala sijui nitakalofanywa mimi wala nyinyi. Sifuati ila niliyo funuliwa; Mimi si ila ni Mwonyaji aliye wazi. Sema: “Unaona? Ikiwa (mafundisho haya) yanatoka kwa Mwenyezi Mungu, nanyi mkaikataa, na akashuhudia shahidi miongoni mwa Wana wa Israili juu ya kufanana kwake (kwa Kitabu kilichotangulia), na akaamini na nyinyi mna kiburi, (mtadhulumu kiasi gani!). Hakika Mwenyezi Mungu hawaongoi watu madhalimu.” Wakasema walio kufuru juu ya walio amini: Lau kuwa (ujumbe huu) ni kheri, wasingelitangulia kabla yetu. Na wakiona kwamba hawajiongoi kwayo, watasema: Huu ni uwongo wa zamani. Na kabla ya haya kilikuwapo Kitabu cha Musa kuwa ni uwongofu na rehema. Na Kitabu hiki kinasadikisha kwa lugha ya Kiarabu. kuwapa mawaidha madhalimu, na ni bishara kwa wafanyao mema. “Enyi watu wetu! Tumesikia Kitabu kilichoteremshwa baada ya Musa, kinachosadikisha yaliyo kuwa kabla yake.” (Sura 46:8-12,30).³³

Sema: “Enyi Watu wa Kitabu! Je, nyinyi hamtukubali kwa sababu nyingine isipokuwa kwamba tunamuamini Mwenyezi Mungu, na wahyi uliotujia na uliotangulia, na (pengine) kwamba wengi wenu ni waasi na waasi?…. Laiti wangesimama imara kwa Sheria, Injili, na ufunuo wote ulioteremshwa kwao kutoka kwa Mola wao Mlezi, wangefurahia furaha kutoka kila upande. Lipo kundi miongoni mwao lililo sawa. Lakini wengi wao wanafuata upotovu. Ewe Mtume! tangaza uliyo teremshiwa kutoka kwa Mola wako Mlezi. Kama hukufanya hivyo, usingelitimiza na kutangaza Ujumbe Wake. Na Mwenyezi Mungu atakukingeni na watu. Hakika Mwenyezi Mungu hawaongoi walio kufuru. Sema: “Enyi Watu wa Kitabu! Huna msingi wa kusimama isipokuwa usimame kwa Sheria, Injili, na wahyi zote zilizokujieni kutoka kwa Mola wenu Mlezi. Ni wahyi unaokujieni kutoka kwa Mola wenu Mlezi, unaowazidishia wengi wao uasi wao na kufuru zao. Lakini nyinyi hamuhuzuniki juu ya (hawa) watu wasio na Imani. Wale walioamini (Qur’ani) na wale wanaofuata Mayahudi na Masabii na Wakristo, na wanao muamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho, na wakatenda mema, haitakuwa khofu juu yao. wala hawatahuzunika (Surah 5:59,66-69; taz.2:62).³⁴

Na ikiwa wewe (Muhammad) una shaka na hayo tunayokuteremshia, basi waulize wanaosoma Kitabu kabla. wewe. Hakika imekujia Haki kutoka kwa Mola wako Mlezi. Basi usiwe miongoni mwa wanaositasita (Sura 10:95).³⁵

Aya hizi kutoka katika Quran zinatoa uthibitisho wa imani ya Muhammad juu ya usahihi wa Sheria na Injili (rej. Sura 87:18-19; 6:155-158). Wanamvutia hata Myahudi wa zama za Muhammad, ambaye alithibitisha kwamba Qurani imethibitisha Maandiko yaliyoitangulia. Hakika Qur’an inadai kuwa ina umoja na ulinganifu na inayokamilishana na Maandiko yaliyotangulia (Biblia). Wazo la msingi katika aya hizi zote za Qur’an ni kwamba Qur’an inapaswa kukubaliwa, kuheshimiwa na kutiiwa kila sehemu. kama Maandiko yaliyotangulia (yaani, Biblia). Mistari hii imetamkwa kwa njia ambayo inachukua uhalali na kukubalika kwa Biblia. Ukosoaji wa Kurani ulioelekezwa dhidi ya Wayahudi (na Wakristo) sio kwamba waliharibu Maandiko yao (cf. Surah 7:169-170). Bali, wanashutumiwa kwa kutohitimisha kwamba Muhammad na Quran vilikuwa ni mwendelezo wa uthibitisho wa wahyi zilizotangulia za Mayahudi na Wakristo. Kwa hakika, Mayahudi walipong’ang’ania kwa Muhammad kwamba wamepewa elimu ya kutosha kwa njia ya Taurati – uidhinishaji uliotolewa na Qur’an yenyewe [“Tena tulimpa Musa Kitabu, kilicho kamili kwa ajili ya anaye fanya wema, ufafanuzi. katika kila kitu, ni uwongofu na rehema, ili wapate kuamini kukutana na Mola wao Mlezi” (Sura 7:155)]—Muhammad akajibu kwa surah mpya: “Lau kwamba miti yote katika ardhi ni kalamu. na bahari pamoja na bahari saba zaidi za kuisaidia, (zilikuwa wino), maneno ya Mwenyezi Mungu hayakuisha.” (Sura 31:27).³⁶ Kama Quran inaidhinisha uadilifu wa Biblia, na tunayo maandishi ya maandishi. ya Biblia iliyotangulia Kurani, basi usahihi na uhalisi wa Biblia unathibitishwa—sio tu kwa ushahidi wa maandishi mengi—lakini hata na Kurani yenyewe. Kurudia: Tunaweza kujua kwamba Biblia imepitishwa kwa usahihi kwa karne nyingi. Biblia kwa hakika ni Neno la Mungu.

Marejeo

¹ Sir Frederic Kenyon (1951 reprint), Handbook to the Textual Criticism of the New Testament (Grand Rapids, MI: Eerdmans), second edition, p. 1.

² Philip Comfort (1990), Early Manuscripts and Modern Translations of the New Testament (Wheaton, IL: Tyndale House), p. 4.

³ Portions of this section are drawn from Wayne Jackson (1989), “Was the Old Testament Transmitted Faithfully?” Apologetics Press, https://www.apologeticspress.org/apcontent.aspx?category=105&article=1140.

⁴ Sir Frederic Kenyon (1939), Our Bible and the Ancient Manuscripts (London: Eyre and Spottiswoode), pp. 69,88.

⁵ Rene Paché (1971), The Inspiration and Authority of Scripture (Grand Rapids, MI: Eerdmans), p. 191.

⁶ Robert Dick Wilson (1929), A Scientific Investigation of the Old Testament (New York: Harper Brothers), p. 8.

⁷ David Ewert (1983), From Ancient Tablets to Modern Translations (Grand Rapids, MI: Zondervan), p. 139; Kenyon, 1951, p. 5; B.A. Westcott and F.J.A. Hort (1964 reprint), The New Testament in the Original Greek (New York: MacMillan), p. 565.

⁸ Michael Welte (2019), personal e-mail, September 17, Institute for New Testament Textual Research (Munster, Germany), http://www.uni-muenster.de/NTTextforschung/.

⁹ F.F. Bruce (1960), The New Testament Documents: Are They Reliable? (Grand Rapids, MI: Eerdmans), revised edition, p. 20.

¹⁰ Ibid., p. 21.

¹¹ Ibid., p. 21.

¹² Ibid., p. 22.

¹³ Donald Guthrie (1990), New Testament Introduction (Downers Grove, IL: InterVarsity Press), p. 24.

¹⁴ Bruce, p. 23.

¹⁵ Bruce, pp. 20-21.

¹⁶ Ibid., p. 19.

¹⁷ Bruce Metzger (1968), The Text of the New Testament (New York, NY: Oxford University Press), p. 86.

¹⁸ Norman Geisler and Ronald Brooks (1990), When Skeptics Ask (Wheaton, IL: Victor Books), pp. 159-160.

¹⁹ p. 145.

²⁰ Gleason Archer (1982), An Encyclopedia of Bible Difficulties (Grand Rapids: Zondervan), p. 30, emp. added.

²¹ Metzger, p. 185.

²² Sir Frederic Kenyon (1940), The Bible and Archaeology (New York: Harper), p. 288.

²³ pp. 19-20.

²⁴ Dabney Phillips (1975), Restoration Principles and Personalities (University, AL: Youth In Action), p. 184; L.L. Brigance (1870), “J.W. McGarvey,” in J.W. McGarvey (1962 reprint), A Treatise on the Eldership (Murfreesboro, TN: DeHoff Publications), p. 4.

²⁵ J.W. McGarvey (1956 reprint), Evidences of Christianity (Nashville, TN: Gospel Advocate), p. 17.

²⁶ p. 564, emp. added.

²⁷ Ibid., p. 565, emp. added.

²⁸ J.I. Packer (1958), “Fundamentalism” and the Word of God (Grand Rapids, MI: Eerdmans), 1976 reprint, p. 90, emp. added.

²⁹ As quoted in Packer, pp. 90-91.

³⁰ John Gilchrist (1986), Muhammad and the Religion of Islam, http://answering-islam.org.uk/Gilchrist/Vol1/index.html.

³¹ Seyyed Hossein Nasr (2003), Islam (New York: HarperCollins), p. 8, emp. added.

32 Translation by Mohammed Pickthall (n.d.), The Meaning of the Glorious Koran (New York: Mentor), emp. added.

³³ Translation by Abdullah Yusuf Ali (1934), The Qur’an (Elmhurst, NY: Tahrike Tarsile Quran), ninth edition, emp. added.

³⁴ Ibid., emp. added.

³⁵ Pickthall, emp. added.

³⁶ Cf. Martin Lings (1983), Muhammad (Rochester, VT: Inner Traditions International), p. 78.

---

Published July 30, 2024