Angalia 1 Wakorintho 7:15
Dhana potofu ya sasa kuhusu talaka na kuoa tena ni dhana kwamba 1 Wakorintho 7:15 ni “ufunuo wa baadaye” ambao hurekebisha au kufafanua Mathayo 19:9. Inasemekana kwamba andiko la 1 Wakorintho 7:15 linaruhusu Mkristo, ambaye ameachwa na mwenzi asiye Mkristo, kuoa tena kwasababu pekee ya kuachana naye. Kwa upande mwingine, Mathayo 19:9, inayo ruhusu kuoa tena kwasababu ya uasherati pekee, inatumika tu kwa Mkristo aliyefunga ndoa na Mkristo na kwahiyo haifai kuzingatiwa kuwa inatumika kwa Mkristo aliye funga ndoa na mtu ambaye si Mkristo. Sababu kadhaa hufanya maoni kama haya kutokubalika:
Kwanza muktadha wa Mathayo 19 ni talaka (Mathayo 19:3), ilhali muktadha wa 1 Wakorintho 7 si talaka, bali inafaa ndoa (1 Wakorintho 7:1ff). Yesu alitumia sheria ya awali ya ndoa ya Mungu (iliyo fafanuliwa kutoka Mwanzo 1:27 na 2:24. Katika Mathayo 19:4-6 kwa swali la talaka na kuoa tena na katika Mathayo 19:9. Lakini Paulo alitumia sheria ya jumla ya ndoa ya Mungu (iliyofafanuliwa katika 1 Wakorintho 7:10-11) kwa maswali kadhaa tofauti ambayo yanahusiana na useja na uhalali wa ndoa kwa wajane/wakristo/wasio wakristo, na waseja.
Pili ni uwongo kushikilia kwamba ikiwa 1 Wakorintho 7:15 inahusiana na Mkristo aliyefunga ndoa na mtu ambaye si mkristo, Mathayo 19:9 lazima irejelee mkristo pekee aliye funga ndoa na Mkristo. Mathayo 19:9 ilitamkwa katika muktadha kwa kundi la Wayahudi ambao walikuwa wakitafuta jibu kwa swali lao kuhusu talaka ya kiyahudi. Yesu aliwapa jibu ambalo lilikusudiwa wao pamoja na wale wote ambao wangeishi katika enzi ya ukristo. Alikata rufaa kwa Mwanzo 2 inayoishi katika mazingira ya kabla ya Uyahudi na inatumika kwa wanadamu wote. Mwanzo 2 ni muktadha wa jamii ya wanadamu. Inafunua mapenzi bora ya Mungu kwa ndoa ya mwanadamu kwa historia yote ya mwanadamu kabla ya Musa na ukristo. Ijapokuwa talaka na kuoa tena kwa sababu nyingine isipokuwa uasherati iliruhusiwa (ingawa haikuidhinishwa-Mathayo 19:8) katika kipindi chaMusa, Yesu alionyesha wazi kwamba Wayahudi walikuwa wamekengeuka kutoka kwenye ile bora ya awali kwasababu ya mioyo yao migumu. Alisisitiza zaidi (tazama matumizi ya neno “lakini” katika Mathayo 19:8-9) kwamba sharia ya awali ya ndoa,iliyoruhusu talaka na kuoa tena kwa ajili ya uasherati pekee, ingethibitishwa tena kuwa inatumika kwa watu wote katika enzi ya Kikristo.
Kabla ya msalaba, ujinga unaweza kuwa “usioshughulikiwa” (Matendo 17:30), yaani, Mungu hakuwa na sheria ya ulimwengu wote, kama ilivyo Injili (Marko 16:15-16), lakini kwa kuidhinishwa kwa sheria katika Agano Jipya, wanaume wote kila mahali wanawajibika na kuwajibika kwa kujipatanisha wenyewe na sheria za Mungu za ulimwengu mzima za ndoa, talaka na kuoa tena. Sheria ya awali ya Mungu ya ndoa ilikuwa na inaelekezwa kwa watu wote (Mwanzo 2:24; Mathayo 19:4-6). Matumizi ya Kristo kwa swala la talaka yalidokezwa katika sheria ya awali na yanaelekezwa kwa watu wote (Mathayo 19:9). Utumiaji wa Paulo kwa maswala ya ngono, useja, na wenzi wasio Wakristo unaelekezwa kwa watu wote (1 Wakorintho 7). Maandiko yanapatana kwa uzuri na Mungu huwatendea wote bila upendeleo. Hivyo kwa wengine (1 Wakorintho 7:12) haiwezi kutumika kwa mahusiano mengine ya ndoa kwa kuwa tayari Yesu alikuwa amerejelea ndoa zote (iwe Myahudi au asiye Myahudi, Mkristo au asiye Mkristo).
Tatu, 1 Wakorintho 7 haizungumzii “tabaka” tofauti za ndoa. Barua ya Wakorintho iliandikwa kwa kujibu barua iliyotumwa kwa Paulo hapo awali na Wakorintho (1:11; 5:1; 7:1; 8:1; 12:1; 16:1). Kwa hiyo, 1 Wakorintho ni sawa na jibu la uhakika kwa mambo ambayo Wakorintho wenyewe walitoa. Paulo anaporejelea swali la jumla la shughuli za ngono/useja (7:1), anarejelea njia ambayo kwayo anapanga matamshi yake kwa kujibu maswali yaliyo ulizwa na Wakorintho. Kwa hiyo, “kwa wengine” (7:2) hurejelea mambo mengine au maswali ambayo Wakorintho waliuliza hasa (na ambayo Yesu hakufanya matumizi hususa alipokuwa duniani). Mambo haya (sio ndoa) yanatambulika kwa urahisi kutokana na yanayofuata. “Maswali mengine” yangejumuisha yafuatayo:
- Je, mume Mkristo ambaye ana mke asiye Mkristo anapaswa kuvunja uhusiano huo? (aya 12).
- Je, Mke Mkristo ambaye ana mume asiye Mkristo anapaswa kuvunja uhusiano huo? (aya 13).
- Je, Wakristo kwa namna Fulani wametiwa unajisi kiibada au kufanywa najisi kwa uhusiano kama huo (aya 14).
- Je, watoto wanaozaliwa katika mahusiano hayo ni najisi kiibada (aya 14).
- Je, Mkristo anahatia ya dhambi ikiwa mwenzi wake asiye Mkristo atavunja uhusiano huo? (aya 15-16).
- Je, kuwa Mkristo kunamaanisha kwamba mtu anapaswa kufuta masharti na mahusiano yote ambayo yaliingia kabla ya kuwa Mkristo? (aya 17-24).
- Je hali ya ngono na/au ndoa ya mabikira na wajane inapaswa kuwa nini kwa kuzingatia kipindi cha sasa cha dhiki? (aya 25-40).
Maswali haya yote yanaweza kujibiwa kwa kuzingatia na kupatana na matamshi ya Yesu mwenyewe katika Mathayo 19. Yesu hakutumia mahususi katika matukio haya ya kipekee. Hakujishughulisha na matumizi ya sharia ya jumla ya ndoa ya Mungu kwa kila hali iwezekanayo (haswa kwa hali ya kiroho ya Mkristo aliyeolewa na asiye Mkristo). Hata hivyo, mafundisho Yake yanatumika kwa kila kesi ya ndoa kuhusu suala la talaka.
Nne, muktadha hususa wa 1 Wakorintho 7:15 unahusiana na mtu ambaye anakuwa Mkristo, lakini mwenzi wake hafanyi hivyo. Kafiri sasa anajikuta ameolewa na mtu tofauti (kwa maana kwamba mwenzi wake alipitia mabadiliko kamili ya kufikiri na maadili, na kuanza kuishi maisha tofauti kabisa). Kwa hiyo yule asiye amini atoa uamuzi, akimtaka mwenzi wake afanye maamuzi: “ama nimtoe Kristo, au niondoke!” Hata hivyo kuishi katika ndoa na mtu asiye mwamini ambaye anaendelea na ndoa kutegemea utii wa mwamini (yaani, kuafikiana na daraka la Kikristo au kupuuza wajibu ulioamriwa na Mungu, Kungekuwa utumwa yaani kulazimishwa kuuacha maisha ya Kikristo). Lakini si wakati ambapo ndoa ilifungwa, wala kwa wakati huu, Mkristo amekuwa chini ya aina hiyo ya utumwa (hiyo ndiyo nguvu ya neno kamilifu la kiashiria katika Kigiriki). Mungu hajawahi kukusudia au kuidhinisha dhana kwamba ndoa ni utumwa. Wakristo ni watumwa wa Mungu pekee-kamwe si kwa wanadamu au wenzi wa ndoa (Mathayo 23:10; Warumi 6:22; Waefeso 6:6; Wakolosai 3:24; Filemoni 16; 1 Wakorintho 7:15). Kwahiyo Paulo anasema kwamba, ingawa mwamini ameolewa na asiye amini (na anaendelea kuwa hivyo), mwamini hapaswi kuhatarisha ufuasi wake. Kufanya hivyo, kuacha uaminifu kwa Kristo, kwa msisitizo wa mwenzi asiyeamini, kungekuwa aina ya utumwa ambayo haikuwa kusudi la Mungu kamwe kwa ndoa. Kupendekeza kwamba (“utumwa, kufanywa mtumwa, kupunguzwa utumwa”) inarejelea kifungo cha ndoa ni kudumisha kwamba kwa namna Fulani na katika hali Fulani kifungo cha ndoa kitachukuliwa kuwa hali ya utumwa. Lakini Mungu hataki tuone ndoa zetu kuwa mahusiano ya utumwa ambamo tuko “chini ya utumwa.” Ndiyo, ikiwa ndoa yetu ni ya kimaandiko “tumefungwa” (1 Wakorintho 7:15). Kwa hiyo Paulo hakuwa akitoa maoni yake juu ya hadhi ya hali ya ndoa ya mwamini (yaani iwe amefungwa au amefunguliwa). Badala yake, alikuwa akitoa maoni yake juu ya hali ya wajibu wa kiroho wa mwamini kama Mkristo katika muktadha wa misukosuko ya ndoa inayo tokana na mwenzi asiye Mkristo na kuhesabiwa kuharibu uaminifu wa mkristo kwa Kristo. Paulo alikuwa akijibu swali hili: “kuolewa na mtu ambaye si mkristo kunaathiri vipi hali yangu kama mkristo kama anatishia kuniacha? Hakuwa akijibu swali: Je, kuolewa na mtu ambaye si Mkristo kunaathiri vipi hali yangu kama mume/mke (pamoja na uwezekano wa kuolewa tena) mtu asiye Mkristo anapoondoka? Tayari Yesu alijibu swali hilo katika Mathayo 19:9-talaka na kuoa tena inaruhusiwa kwa msingi wa ukosefu wa uaminifu wa kingono wa mwenzi wako. Paulo, pia, alizungumza moja kwa moja zaidi kwa swali hili nyuma katika aya ya 10-11 alipo kataza kuoa tena.
Kwa muhtasari, ingawa sharia ya ndoa ya Mungu ni ngumu (kwa kila mtu), na ingawa Mungu anachukia talaka (Malaki 2:16), hata hivyo kuna nyakati ambapo mwenzi asiye amini atamlazimisha mwamini kufanya uchaguzi kati ya Kristo na mwenzi asiyeamini. Kumchagua mwenzi badala ya Kristo-kukubaliana na hitaji la mwenzi asiye mkristo la kulegeza uaminifu wa mtu katika eneo lolote la wajibu kwa Mungu ingekuwa kujitiisha, na kuigeuza ndoa kuwa hali ya utumwa (yaani, “utumwa”). Walakini, mwamini hayuko sasa na hajawahi kuwa katika utumwa kama huo. Hivyo, mwamini lazima amruhusu asiye amini aondoke katika uhusiano huo kwa Amani. Mwamini lazima “amwache aondoke”- katika maana kwamba mwamini hapaswi kutafuta kuzuia kuondoka kwake kwa kulegeza uaminifu wake kwa Kristo. Bila shaka, Mkristo angeendelea kuwa na tumaini kwamba ndoa hiyo inaweza kuokolewa. Hata hivyo, ikiwa mtu asiye Mkristo anafanya muungano wa kingono na mwingine, Mkristo anaruhusiwa kutumia amri ya Mathayo 19:9 kwa kumfukuza asiye Mkristo kwa sababu ya uasherati, na kumwachilia Mkristo asiye na hatia kufunga ndoa na mtu anaye stahiki.
Tano, jambo moja la mwisho la kuzingatia, aya ya 17-24 haiwezi kuhitaji mtu kubaki katika hali yoyote ya ndoa aliyonayo wakati wa kubadilika. Paulo anatumia mifano ya utumwa na tohara ili kuonyesha kwamba, kwa sababu tu mtumwa anakuwa mkristo, hasamehewi hali zake za kabla ya ukristo. Ikiwa yeye ni mtumwa kabla ya kubatizwa, ataendelea kuwa mtumwa baada ya kubatizwa, hapaswi kufikiria kwamba kuwa mkristo kunampa haki ya kukwepa hadhi yake ya kisheria ya kuwa mtumwa. Hiyo ndiyo sababu Paulo alimwagiza Onesimo kurudi kwenye nafasi yake ya utumwa (Filemoni 12). Kwa hiyo, Paulo alikuwa akimtia moyo mtu ambaye anakuwa Mkristo, lakini ambaye mwenzi wake hakuwa Mkristo, abaki katika ndoa hiyo badala ya kufikiri kwamba kuwa mkristo kwa njia Fulani kunampa haki ya kuvunja uhusiano na mwenzi asiye Mkristo. Kufunga ndoa na mwenzi asiye Mkristo si dhambi (tazama Miller,2002). Lakini Paulo hakuwa akiweka muhuri wake wa kibali juu ya mahusiano, mazoea, na hali ambazo zilikuwa dhambi kabla ya ubatizo na kuwatia moyo Wakristo kubaki katika mahusiano hayo. Hilo lingepinga kile ambacho baadaye anawaambiwa Wakorintho kuhusu nira zisizo sawa (2 Wakorintho 6:17) na toba (2 Wakorintho 7:8-10). Alikuwa anarejelea mahusiano na masharti ambayo hayakuwa dhambi kabla ya ubatizo. Wakristo bado wana majukumu yale yale ya kujiendesha ipasavyo (yaani kulingana na sharia za Mungu) ndani ya hali hizo za kabla ya kuokoka, ingawa sasa wamekuwa Wakristo. Maagizo kama haya yanatumika kwa uhusiano, desturi, au hali yoyote ambayo haikuwa dhambi (yaani kinyume na sharia za Kristo) kabla ya ubatizo. Lakini agizo hili halihusu mazoea auuhusiano wowote ambao ulikuwa wa dhambi kabla ya ubatizo (yaani, uzinzi, ushoga,mazoea maovu ya biashara, n.k kama vile 1 Wakorintho 6:9-11).
Mungu na atujalie unyenyekevu na azimio la kupatanisha maisha yetu na mapenzi yake kuhusu ndoa bila kujali jinsi inaweza kuonekana kuwa nyembamba (Mathayo 7:14). Kanisa la siku zetu na liepushwe na madhara yoyote zaidi yanayotokana na uendelezaji wa nadharia na mafundisho ya uwongo ambayo yamehesabiwa kufafanua upya mapenzi ya Mungu kama pana na pana (Mathayo 7:13). Tutafute kwa kweli kumpendeza, si wanadamu, bali Mungu (Wagalaatia 1:10).
MAREJEO
Miller, Dave (2002), “Be Not Unequally Yoked,” Apologetics Press, https://apologeticspress.org/APContent.aspx?
REPRODUCTION & DISCLAIMERS: We are happy to grant permission for this article to be reproduced in part or in its entirety, as long as our stipulations are observed.
